Toverspreuken

Toverspreuken

In het Wiki-woordenboek lezen we over toveren: door geheime kracht iets buitengewoons tot stand brengen of geheel vanuit het niets creëren. Het verwijst naar magische handelingen, waarbij iets wordt veranderd of tevoorschijn wordt gehaald. Dit toveren vindt vaak plaats door middel van zogenaamde ‘toverspreuken’: speciaal geformuleerde teksten die een bepaald effect hebben als ze worden gebruikt. Abracadabra is een bekende, eeuwenoude toverspreuk die geacht werd een genezende werking te hebben. Ik weet er echter nog wel één: “Sorry, het spijt mij…”. Deze woorden hebben ook een helende kracht, als je ze oprecht uitspreekt.

Dit is wat ik me ben gaan realiseren. In feite zijn we allemaal de hele dag aan het toveren. Je spreekt een zin uit en er gebeurt iets: je woorden roepen een emotie op bij de ander, of zetten aan tot een bepaalde actie. Je zegt iets aardigs en er verschijnt een glimlach op iemands gezicht. Je vraagt om een kop koffie en even later staat deze voor je neus. Je schrijft een boze email en op een andere plek in de wereld is iemands humeur is volledig verpest.

Sommige formuleringen hebben de kracht van een atoombom. “Ik houd niet meer van jou…”, bijvoorbeeld. De wereld van die ander wordt ermee verwoest, en ook jouw werkelijkheid zal na het uitspreken hiervan een grote verandering ondergaan.

Omdat we de hele dag woorden gebruiken om iets voor elkaar te krijgen, zien we dit vermogen niet als iets ‘buitengewoons’. Het is echter iets waar we eigenlijk goed over na zouden moeten denken. Bijna alles wat we zeggen en schrijven heeft op een of andere manier een effect. Jouw woordkeuze heeft een specifieke impact, en als je dit gaat beseffen dan ga je er vanzelf anders mee om. Zorgvuldiger, bewuster, meer afgestemd op wat je wilt bereiken.

Sommige formuleringen hebben de kracht van een atoombom

Wie wil jij zijn? De boze heks uit het sprookje van Hans en Grietje, of de wijze Merlijn uit de Arthur legendes. Er zijn ook toverspreuken waarmee je jezelf kunt veranderen. Met bijvoorbeeld de woorden die je kiest als je ‘s ochtends in de spiegel kijkt. Een goede toverspreuk verandert iets ten goede in jou, in de ander of in de wereld.

Wil jij een boze heks zijn of een wijze tovenaar?

Geschreven teksten hebben, behalve een directe impact op de gevoelens en gedragingen van de lezer, daarnaast ook nog een dieper, onzichtbaar effect. Op hetzelfde moment dat je een tekst leest, kom je in contact met de schrijver ervan, of je dit wilt of niet. De woorden, die gerangschikt zijn in specifieke zinnen, zijn formules geworden die jou nu verbinden met de emoties van de schrijver op het moment van schrijven en met zijn of haar energie.

Al lezende open je als het ware pakketjes fijnstoffelijke energie van een bepaalde kwaliteit (vibratie), en met een bepaalde informatie. Als je een bericht of boek leest vindt er op minimaal drie niveaus beïnvloeding plaats van jouw wezen. Er komt specifieke (mentale) informatie binnen – de concrete inhoud van de tekst. Daarnaast worden er, al is het maar subtiel, emoties opgeroepen bij jou. En er vindt een overdracht plaats van de energie van de schrijver naar jouw aura.

Is dit wat je wilt? Dat is de vraag die je jezelf zou moeten stellen bij elke tekst die je wordt aangeboden of langs ziet komen. Lezen is verre van een onschuldige manier van ontspanning en afleiding. Er is een diepgaand effect op jouw psyche en andere lagen van jouw wezen.

Mensen kunnen volledig in de ban raken, betoverd raken, door volksmenners en goeroes. Ze lezen boeken, gaan naar lezingen, en hangen aan de lippen van een charismatische persoon. Ze worden gekneed en gevormd tot willoze marionetten. Grotendeels door woorden.

We zijn allemaal tovenaars. En, zoals met alles in deze duale wereld, er zijn goede en slechte. Onderschat niet de kracht van je eigen woorden en ook niet die van een ander. Laten we goed voor onszelf zorgen, en ons inzetten voor liefde, harmonie en vrede. Altijd en overal.

Mensen kunnen volledig in de ban raken van goeroes

Dit artikel is gepubliceerd in Paravisie magazine (januari ’26)
Copyright Anne-Marie Wegh 2026

Deel dit artikel

Anne-Marie is auteur van het boek: Kundalini-ontwaken

Door |2026-08-25T17:00:11+00:00maart 13th, 2026|Paravisie|Reacties uitgeschakeld voor Toverspreuken

Van Yoga naar Yogi

Van Yoga naar Yogi

Van rekken en strekken naar Verlichting

Als we het gaan hebben over waarom yoga goed voor je is, moeten we allereerst een onderscheid maken tussen de yoga-traditie, die al duizenden jaren oud is, en staat voor een spirituele leefwijze, en hatha yoga: het uitvoeren van lichaamsoefeningen op een mat – een oosterse manier van gezond en fit blijven die nog geen eeuw oud is!

Intimiderende lichaamshoudingen met onuitspreekbare Sanskriet namen, als Virabhadrasana (krijgerhouding) en Natarajasana (de danser), uitgevoerd door atletische yoga-beoefenaars met een ascetische uitstraling, geven ons westerlingen de indruk dat deze geworteld zijn in eeuwenoude kennis en ervaring. Maar dat is niet zo.

De yoga-traditie

Voor de ‘echte’ yogi betekent het woord yoga een manier van leven: ook meditatie, bestuderen van heilige geschriften, bewust eten en drinken, en omgaan met anderen. Yoga staat van oudsher voor de weg naar verlichting.

Vrij vertaald betekent het Sanskriet woord ‘yoga’ verbinding, en dit is ook wat het woord religie betekent: het Latijnse religare, waar het woord religie van afstamt, betekent (opnieuw) verbinden. In beide gevallen gaat het om het verbinden van de mens met het Hogere. Om (opnieuw) een levende verbinding te krijgen met de Bron waaruit wij allen voortkomen en die het fundament vormt van ons leven.

Het ontstaan van hatha yoga

De industriële revolutie, die in ons deel van de wereld begon in de tweede helft van de 19e eeuw, heeft ervoor gezorgd dat het zwaarste fysieke werk werd overgenomen door machines. In toenemende mate hoefden mannen niet meer het uiterste van hun lichaam te vragen om voor hun gezin te kunnen zorgen.

Hierdoor ontstond halverwege de vorige eeuw steeds meer behoefte aan lichaamsbeweging in de vrije tijd om gezond en fit te blijven, na een dag lang zitten aan een bureau, staan aan een lopende band, of werkstress. Gymnastiek en teamsport evolueerden na de Tweede Wereldoorlog in trainen met gewichten, en dit mondde uit in de fitness- en aerobicrage van de jaren zeventig.

In India vond min of meer hetzelfde proces plaats, maar daar ging men rekken- en strekken, in combinatie met spierversterkende oefeningen, om gezond, en energetisch in balans te blijven. Zo ontstond hatha yoga: lichaamsoefeningen, uitgevoerd op een mat.

Wellicht dat het warmere klimaat in India eraan heeft bijgedragen dat men in dit deel van de wereld koos voor rustige oefeningen op een matje, in tegenstelling tot de westerse bewegingsvormen die meer op conditie en uithoudingsvermogen waren gericht.

En de meer holistische visie op de mens en gezondheid in de oosterse culturen zal ervoor gezorgd hebben dat de lichaamsoefeningen gecombineerd werden met aandacht voor een juiste ademhaling en meditatie, terwijl in ons deel van de wereld de focus meer lag op afvallen en een strak lijf waar je op het strand mee kon pronken.

Maar hoe zit het dan met de yoga-sutra’s van Patanjali, die al meer dan 2000 oud zijn, krijg ik vaak als reactie. Patanjali is de eerste die, voor zover men weet, de yogaleer op papier heeft gezet. Zijn 196 sutra’s (bondige uitspraken) zijn een beschrijving van een geestelijke weg. Er staat geen enkele instructie in voor specifieke lichaamshoudingen. De essentie van deze sutra’s is het verstillen van de geest om te komen tot samadhi (verlichting).

Yoga overgewaaid naar het westen

Dat hatha yoga nu ook in ons deel van de wereld enorm populair is geworden komt door het voortschrijdende inzicht dat met onze hectische, stressvolle levenswijze, ontspanning en innerlijke rust minstens zo belangrijk zijn als je vetpercentage en je silhouet.

Wat ook zal hebben meegespeeld is dat groepslessen op een mat, die geen uithoudingsvermogen vragen, met name vrouwen aanspreekt. In een fitnesscentrum zijn steevast de lessen BBB en Pilates, waarbij je vrijwel alles zittend en liggend op de grond uitvoert, het meest populair. Yoga past wat dit betreft helemaal bij de voorkeur van vrouwen.

Na verloop van tijd ontwikkelden zich verschillende yogastijlen: dynamische, zwaardere vormen, zoals Ashtanga yoga, en rustigere, zachte vormen zoals Yin yoga. Geen van deze yogastijlen bestaat al langer dan een eeuw.

De werking van hatha yoga

Voor de leek zien veel yogahoudingen er ingewikkeld uit, en de diepe werking die eraan wordt toegeschreven, inclusief de invloed op onze hormoonhuishouding en onze psyche, maakt dat ze ook iets mysterieus hebben. Maar zo heel bijzonder is het allemaal niet. De essentie van de meeste yogahoudingen is dat ze beweging willen brengen op plaatsen en in gewrichten waar het vast zit.

Vrijwel niemand maakt gedurende de dag gebruik van het hele bereik van al zijn of haar gewrichten. Op plekken waar niet of nauwelijks beweging meer is vermindert de doorbloeding en afvalstoffen hopen zich er op. Gewrichten verstijven, spieren verkorten en verzuren, en weefsels verontreinigen.

De yogahoudingen zien er zo moeilijk uit omdat ze erop gericht zijn om alle gewrichten in hun uiterste stand te zetten, en weer te doorbloeden. En als gewrichten in hun uiterste stand worden gezet, worden de spieren die ermee verbonden zijn gerekt en treedt een ontspanningsreflex op.

De fijnstoffelijke, energetische, dimensie van ons wezen loopt parallel aan de fysieke dimensie. Waar de doorstroming van bloed en lymfe stagneert door een gebrek aan beweging, zetten ook spanningen en emoties zich vast, en ontstaan er energetische blokkades.

Slechts een paar relatief eenvoudige rekoefeningen zijn er nodig om je te verlossen van het gevoel dat we aan het einde van een werkdag kunnen hebben: vermoeid, overprikkeld, geïrriteerd, en een hoofd vol gepieker.

Rekoefeningen, zeker als ze vanuit rust en aandacht worden uitgevoerd, openen de deur naar je weer lekker voelen in je lichaam, een glimlach op je gezicht, en liefde in je hart.

Het ontwaken van de innerlijke yogi

De beoefening van hatha yoga kan vanzelf leiden naar een meer spiritueel leven. Als het lichaam goed wordt onderhouden en de levensenergie blokkadevrij stroomt, bloeien de chakra’s open en word je sensitiever. Een grotere gevoeligheid leidt tot andere (gezondere) eet- en drinkgewoontes. Verzachting van je spieren en weefsels leidt tot zachtmoedigheid in denken en doen, en meer levensvreugde. Beter en bewuster ademen leidt tot meer verbinding met je lichaam en je emoties. Als het rustiger wordt in je hoofd, ga je de zachtere stem horen van je intuïtie.

Meer ruimte in je lichaam leidt tot meer ruimte in je hart; tot meer inlevingsvermogen en compassie. En zo kan rekken en strekken je dus brengen op de weg van de yogi: iemand die niet langer geïnteresseerd is in status, bezit en macht, maar gericht is op groeien in bewustzijn en liefde.

Dit artikel is gepubliceerd in Paravisie magazine (april ’25)
Copyright Anne-Marie Wegh 2025

Deel dit artikel

Anne-Marie is auteur van het boek: Kundalini-ontwaken

Yogaserie

Ik kijk terug op 35 jaar lesgeven en een weerbarstige praktijk. Niet alle yogahoudingen zijn mogelijk voor iedereen, en sommige zijn ook ronduit blessuregevoelig. Maar het hoeft ook niet zo moeilijk en spectaculair. Zoals bij iedere sport is er een groep beoefenaars die de grenzen opzoekt van de mogelijkheden van hun lichaam. En dat mag. Wij moeten alleen niet het gevoel krijgen dat wij dit ook allemaal moeten kunnen om uit yoga te halen wat erin zit. Sterker nog, die spectaculaire houdingen zijn eerder acrobatische hoogstandjes, en strelend voor het ego, dan dat ze het lichaam openen, ruimte maken, en tot ontspanning leiden.

Gebaseerd op mijn kennis en ervaring heb ik een serie yogahoudingen samengesteld die inwerken op de belangrijkste gewrichten en spiergroepen. Ze zijn eenvoudig, vereisen geen spierkracht en ook geen basislenigheid. Geen lichaamshoudingen waarbij je ondersteboven hangt, en die je een onaangename druk op je hoofd kunnen geven.

In elke houding maken we gebruik van een meditatiekussen (mag ook een gewoon dik kussen zijn) om het lichaam te ondersteunen, waardoor het nog makkelijker wordt om te rekken, zonder blessures door een verkeerde lig- of zithouding.

Het rekken vindt plaats door het lichaam te ontspannen en de zwaartekracht te laten inwerken op de houding. Je hoeft niet te trekken of duwen om verder te komen. Adem rustig en bewust naar je buik. Met de uitademing  mee ontspan je je lijf steeds dieper, waardoor de strekking zich vanzelf ook verdiept.

Een beetje bewegen (wiebelen/schommelen) in een houding kan het lichaam een extra impuls geven om te ontspannen. En ook voel je dan nog beter waar jouw lijf stijf en pijnlijk is. Waar de weefsels het rekken hard nodig hebben. Beweeg naar deze gebieden toe.

Begin met even wat bewegingen om warm te worden, als voorbereiding op het rekken. Het maakt niet veel uit hoe of wat. En eindig de serie met een paar minuten stil liggen of zitten met je ogen dicht. Volg met je aandacht je in- en uitademing, en voel wat het rekken en strekken gedaan heeft voor je lichaam. Gewoon aandacht voor wat er is, zonder er gedachten of analyses op los te laten.

Deze serie verbetert de algehele doorbloeding en soepelheid, stimuleert de buikorganen, en je energie krijgt een boost. De spanningen en emoties van de dag worden losgemaakt, verwerkt door de buikademhaling, en vloeien af. Twee à drie keer per week een half uur tot een uurtje strekken zal merkbaar doorwerken in alle dimensies van jouw wezen: lichamelijk, mentaal, emotioneel, energetisch en spiritueel.

Een yogadocent kan stimulerend en motiverend werken, maar in principe heb je niet iemand nodig om rekoefeningen te doen. Je voelt vanzelf wat heel prettig of juist pijnlijk is. Gewoon beginnen met de serie en luisteren naar je lichaam.

Enjoy!  🙂

Achterkant benen

Heupen

Psoas (heupbuiger) en bovenbeen

Schouders

Rug, psoas en schouders

Binnenkant bovenbenen en bekken

Onderrug, psoas en heupen

Binnenkant bovenbenen en bekken

Rug en nek

Door |2026-08-25T16:59:20+00:00november 23rd, 2025|Paravisie|Reacties uitgeschakeld voor Van Yoga naar Yogi

De Transformatieve Kracht van Adembevrijding

De Transformatieve Kracht van Adembevrijding

We doen het de hele dag. Het gaat vanzelf en daarom staan we er maar zelden bij stil: ademen! Onze manier van leven echter, zorgt ervoor dat we steeds minder ademen zoals het vanuit de evolutie bedoeld is: met een beweging in het hele buikgebied. Bewust weer je adem toelaten diep in je buik heeft invloed op je gezondheid, je gevoelsleven, de mate van rust in je hoofd, je intuïtie, en opent de poorten naar de spirituele dimensies.

We ademen met z’n allen te hoog. Bij een jong kind beweegt de hele buik nog mee tijdens de in- en uitademing. Tegen de tijd dat we volwassen zijn, is er alleen nog een beweging zichtbaar in het gebied van de borst en schouders. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn stress en emotionele overbelasting.

Als we iets heftigs ervaren, reageert het lichaam met de zogenaamde ‘vecht-of-vlucht reactie’: een primitieve respons vanuit onze oerinstincten. We gaan hoog ademen, met een kettingreactie van fysiologische verschijnselen als gevolg. Ons zenuwstelsel gaat in de hoogste vorm van paraatheid en het bloed stroomt naar onze spieren: de spijsvertering is even niet belangrijk, we moeten vechten of vluchten om ons leven veilig te stellen! Stresshormonen als adrenaline en cortisol worden aangemaakt, om deze overlevingsinstincten te ondersteunen.

Overleven in plaats van leven

Deze paniekreflex is vanuit de evolutie bedoeld om effectief te reageren op levensbedreigende omstandigheden. Voor een relatief kort moment met heftige emoties. Als de situatie weer onder controle is zorgt, normaal gesproken, de ontspanningsreflex weer voor een terugkeer van de adem in de buik. Echter, door onze gehaaste manier van leven – met veel stress, zorgen en emoties – blijven we met z’n allen de hele dag hoog ademen, als een manier om staande te blijven.

Onbewust weten we namelijk dat hoog ademen ervoor zorgt dat we minder voelen. Onze buik is het energetische centrum van ons gevoelsleven. Als de buik niet meebeweegt met de adem, worden gevoelens geparkeerd. We vinden deze instinctieve reflex terug in ons taalgebruik: ‘ik hield mijn adem in van schrik’, ‘de adem stokte in mijn keel’, en ‘het benam mij de adem’. Allemaal uitdrukkingen die bij heftige ervaringen passen.

Leven in je hoofd

Tel hierbij op: strakke kleding, urenlang ingezakt zitten op je werk, overgewicht, en/of het inhouden van de buik uit ijdelheid, en het wordt duidelijk waarom bij een overgrote meerderheid van de volwassenen er alleen nog maar een beweging is in het borstgebied. Zelfs als we ontspannen zijn, ademen we alleen nog maar hoog. Het lichaam is de buikbeweging, die er van nature is bij onze geboorte, verleerd.

Een van de gevolgen is dat we gaan ‘leven in ons hoofd’. Wat we met deze uitdrukking bedoelen is dat we ons afgesneden voelen van ons gevoelsleven, en overweldigd worden door een grote hoeveelheid gedachten, die zich de hele dag opdringen. De ratio, met zijn behoefte aan controle, is kapitein op ons schip. Om te ontspannen zoeken we afleiding in de buitenwereld, wat meestal betekent: nog meer prikkels.

De terugkeer van de adem in de buik

De weg terug naar een verbinding met ons gevoelsleven en een ontspannen staat van zijn, begint met het weer laten meebewegen van de buik tijdens het ademen. Met opzet gebruik ik niet het woord buikademhaling, omdat dit meestal geassocieerd wordt met het actief naar beneden ‘duwen’ van de adem in de buik. Beter is het om het geheugen van het lichaam weer te activeren. Niet de adem te sturen met de wil en spieren – het ‘naar beneden duwen’ –  maar door het ‘vanzelf’ te laten gebeuren: je ontspant bewust je buik en laat je adem weer tot diep in de onderbuik toe. Ik noem dit adem ontvangen, in plaats van adem halen.

Concreet

Je volgt met je aandacht de beweging van je adem vanaf je neus je lichaam in. Je ontspant je buik, als de adem er is aangekomen, waardoor deze vanzelf uitzet naar voren, en weer terug bij de uitademing. Je bemoeit je niet met het tempo of de beweging. Je ontspant alleen bewust het buikgebied tijdens de inademing. Je staat weer toe dat de buik meebeweegt, na jarenlang de adem – bewust (ijdelheid) of onbewust (reflexen) – te hebben geblokkeerd. Je bevrijdt op dat moment jouw adem van jouzelf.

In het begin – de eerste weken, of zelfs maanden – zul je steeds opnieuw hiervoor je aandacht naar je adem moeten brengen, om te constateren dat deze weer te hoog is. Het deconditioneren van bepaalde gewoontes heeft tijd nodig. Na verloop van tijd pakken het lichaam en jouw instincten het proces weer op zoals het bedoeld is, en zul je hiervoor je aandacht niet meer nodig hebben.

Betere vertering

Een mijlpaal met grote gevolgen. Het zal doorwerken op alle niveaus van je wezen: lichamelijk, geestelijk, emotioneel en spiritueel. De adembeweging zorgt voor een continue massage van onze buikorganen, die hierdoor beter gaan functioneren. Op het niet-fysieke vlak vindt een parallel plaats.

De buik is fysiek gezien de plek waar we ons voedsel verteren en uitzuiveren. Wat onbruikbaar of zelfs giftig is, verlaat het lichaam na het verteringsproces. Energetisch gebeurt in het buikgebied hetzelfde met ons gevoelsleven. Emoties worden er gevoeld, doorleefd en verwerkt. Als de buik beweegt, activeert dit met name het tweede en derde chakra, en wordt beter ‘verteerd’  wat we ervaren.

Een betere verwerking van je gevoelens zal leiden tot meer rust in je hoofd. Een groot deel van onze gedachten komt voort uit wat onverwerkt en niet geheeld is. Herinneringen, angsten, overtuigingen en overlevingspatronen, zorgen voor veel mentale onrust.

De innerlijke ruimte die ontstaat door een vermindering van de hoeveelheid gedachten, is een voedingsbodem voor allerlei moois, waaronder: meer creativiteit, een betere intuïtie, en een groter vermogen om in het hier-en-nu te zijn.

Uitschakelaar

Een veel gehoorde verzuchting om mij heen, is dat men het gevoel heeft de hele dag teveel ‘aan’ te staan. De diepere oorzaak hiervan is te hoog ademen. Zo simpel is het. En zo eenvoudig is het ook om jezelf ‘uit’ te zetten: ontspan je buik en laat deze weer meebewegen met de in- en uitademing. Het parasympathische zenuwstelsel wordt hierdoor geactiveerd, en hormonen die leiden tot een gevoel van ontspanning en geluk worden aangemaakt. Zo kan vollediger ademen, zoals het bedoeld is, leiden tot een compleet andere bewustzijnsstaat en de deuren openen naar de spirituele dimensies van het leven.

Dit artikel is gepubliceerd in Paravisie magazine (april ’25)
Copyright Anne-Marie Wegh 2025

Deel dit artikel

Anne-Marie is auteur van het boek: Kundalini-ontwaken

Door |2026-08-25T17:02:23+00:00maart 19th, 2025|Paravisie|Reacties uitgeschakeld voor De Transformatieve Kracht van Adembevrijding

Haal die vingers uit je oren!

Haal die vingers uit je oren!

De kennis van de aanwezigheid van een mysterieuze bron van goddelijke energie in ons bekken, is wat alle religies met elkaar verbindt. Alle bekende profeten en verlichte leermeesters zijn er op een bepaald moment tijdens hun zoektocht naar de Grotere Werkelijkheid achter gekomen dat deze energiebron, in de yogatraditie kundalini-shakti genaamd, de sleutel is naar God, Allah, JHWH, de Tao, en het Nirwana. Het bewijs hiervan is terug te vinden in de heilige geschriften en iconografieën van de wereldreligies, meestal in de vorm van symboliek en beeldtaal.

 

Maar niet alleen in religies, ook in talrijke sprookjes, mythes en legendes wordt ons op een indirecte manier verteld dat er zich in ons een touwladder bevindt naar de hemel, en wel bij het heiligbeen (os sacrum). De naam van dit bot doet al vermoeden dat wij al lange tijd weten dat er iets bijzonders aan de hand is op deze plaats in ons bekken.

Innerlijke engelen

In het Oude Testament lezen we over de droom van aartsvader Jakob waarin hij engelen via een ladder ziet opklimmen naar, en neerdalen van, de hemel (1). Deze engelen symboliseren de ontwaakte kundalini-energie die door de wervelkolom (ladder) van de slapende Jakob stroomt. God spreekt tot hem in de droom en doet hem beloftes van bescherming en nageslacht. Bij het wakker worden is hij diep onder de indruk, en Jakob beseft dat hij zijn weg nu zal gaan met God. (2)

Aartsvader Jakob droomt over een ladder naar de hemel

Het lange haar van Rapunzel hangt uit het raam van de toren waarin zij opgesloten zit

Het Boeddhisme kent ook een vrouw met lang haar: de godin Phra Mae Thorani. Op de illustratie (rechts) zien we haar afgebeeld onder de mediterende Boeddha. Er komt een waterstroom uit haar paardenstaart. Dit water symboliseert de ontwaakte kundalini-energie in de Boeddha zelf. Volgens de mythes helpt Phra Mae Thorani de Boeddha met het overwinnen van de demon Mara, die hem wil weerhouden van het bereiken van de staat van verlichting.

Mara staat voor alles wat de spirituele aspirant af houdt van de spirituele weg: gehechtheid, verleiding, onwetendheid, etcetera. De illustratie toont hoe Mara, zittend op een grote olifant (symbool voor de enorme kracht van de demon), tezamen met zijn volgelingen (verschillende demonische aspecten), verdrinkt in het water dat uit de haren van de godin stroomt.

Lange haren

De ontwaakte kundalini-energie wordt in de beeldtaal ook wel gesymboliseerd door lange haren. Rapunzel laat, in het gelijknamige sprookje, opgetekend door de gebroeders Grimm, haar enorm lange haren hangen uit het raam van de toren (wervelkolom) waarin zij is opgesloten door een heks (symbool voor de materie). Een prins klimt via de haren omhoog en het uiteindelijke huwelijk van het verliefde stel is een metafoor voor het innerlijke heilige huwelijk: de versmelting van de mannelijke en vrouwelijke energieën; een onderdeel van het proces van spiritueel ontwaken.(3)

De Boeddha roept de godin Phra Mae Thorani aan om demonen weg te spoelen in een vloed

Geopend kruinchakra

Het ontwaken van de kundalini-energie in het bekken leidt niet automatisch tot een staat van heiligheid of verlichting. Hier gaat een intensief proces van zuivering en heling aan vooraf, aangestuurd door de goddelijke energie, waarmee de meeste spirituele aspiranten ettelijke decennia zoet zijn. Dat de Boeddha deze moeizame en pijnlijke weg met succes heeft voltooid mogen we afleiden uit zijn volledig geopende kruinchakra.

In de iconografie van het Boeddhisme wordt de Boeddha afgebeeld met iets wat lijkt op kroeshaar, door sommigen ‘slakkenhaar’ genoemd. Een zoektocht op het internet levert geen uitsluitsel over de exacte betekenis van deze krulletjes. Waarschijnlijk omdat maar weinigen volgelingen de ervaring kennen van een volledig geopend kruinchakra. Dit voelt namelijk als allemaal kleine energiewervelingen (‘spiraaltjes’) op de bovenste helft van je hoofd.

Het kruinchakra van de Boeddha is volledig geopend. De vlam op zijn hoofd verwijst naar het ontwaakte kundalini-vuur.

Farao Amenhotep III met een Uraeus-cobra (symbool voor de kundalini) op zijn hoofdtooi. De kleine cirkeltjes verwijzen naar een geopend kruinchakra.

Het spiraalvormige haar van de apostel Johannes verwijst naar een geopend kruinchakra en een proces van kundalini-ontwaken.

In de iconografie van het christendom wordt een volledig geopend kruinchakra gesymboliseerd door een aureool, of een bloemenkrans, om het hoofd van heiligen.

Ook de bodhiboom waaronder de Boeddha zijn staat van verlichting bereikt symboliseert de ontwaakte kundalini-energie die door zijn wervelkolom naar het kruinchakra stroomt. In veel spirituele tradities vinden we een (levens)boom terug met bijzondere eigenschappen of vruchten, die verwijzen naar de ervaring van het goddelijke en een verruimd (verlicht) bewustzijn. (4)

Tijdens zijn beroemde nachtreis (mi’rāj) met de aartsengel Gabriël komt de profeet Mohammed aan bij de boom Sidratoel Moentaha, die staat op de grens van de zevende hemel (het zevende-, of kruinchakra), waar hij goddelijke instructies ontvangt. In de Hadith (mondelinge overlevering) wordt Sidratoel Moentaha genoemd als de boom die zich onder de Troon van God (Allah) bevindt. (5)

Lopende bomen

Ook het Nieuwe Testament staat vol met beeldtaal die verwijst naar de kundalini-energie. De lichamelijke genezingen die Jezus verricht tijdens zijn reizen door Judea mogen we lezen als de geestelijke processen van zuivering en heling die onderdeel zijn van een kundalini-proces (6). In het evangelie van Marcus wordt een blinde man bij Jezus gebracht:

Hij nam de blinde bij de hand en bracht hem buiten het dorp. Toen raakte hij met speeksel de ogen van de man aan en hij legde hem de handen op. ‘Ziet u al iets?’ vroeg hij. De man keek rond en antwoordde: ‘Ik zie bomen – nee, het moeten mensen zijn, want ze lopen.’ Jezus legde nog eens de handen op zijn ogen. Nu zag hij scherp, zijn ogen waren weer goed en hij kon alles duidelijk zien. (7)

Mensen die in medisch opzicht prima kunnen zien, kunnen toch volgens de Bijbelse normen blind zijn als zij in spiritueel opzicht nog in een staat van duisternis en onwetendheid verkeren. Blindheid is dan Gods aanwezigheid ontkennen en in plaats daarvan gericht zijn op de materie. Dat het hier gaat om spirituele blindheid mogen we opmaken uit de merkwaardige vermelding dat de blinde tijdens de heling in eerste instantie bomen ziet in plaats van mensen.

De evangelist wil ons hiermee laten weten dat de man ‘ziende’ wordt door het ontwaken van zijn kundalini-energie. Zijn derde oog wordt geopend. Jezus brengt hiervoor eerst zijn speeksel aan op de ogen van de man. Dit symboliseert de overdracht van de goddelijke energie van Jezus naar de blinde.

Jezus stopt zijn vingers in de oren van een dove man

Spiritueel doof

Jezus gebruikt zijn speeksel ook bij het genezen van een doofstomme man. Wederom bevat het verhaal een merkwaardig element. Jezus stopt zijn vingers in de oren van de dove:

En ze brachten hem een dove die ook bijna niet kon praten, en vroegen hem de man de hand op te leggen. Jezus nam hem apart, op een afstand van de mensen. Hij stopte zijn vingers in de oren van de man en raakte met wat speeksel zijn tong aan. Toen sloeg hij zijn ogen op naar de hemel, haalde diep adem en zei tegen hem: ‘Effata’; dat betekent: Ga open. En zijn oren gingen open, zijn tong kwam los en hij kon normaal spreken. (8)

Waarom heeft de Zoon van God, die een storm tot bedaren kan brengen, en doden weer tot leven wekt, zijn vingers hierbij nodig? Dit is beeldtaal om ons te vertellen waar de man aan lijdt: hij staat niet open voor de spirituele dimensie van het leven. Hij heeft zijn vingers in zijn oren gestopt en wil niet luisteren naar God. Hij is doof in spiritueel opzicht.

Jezus slaat tijdens de genezing zijn ogen op naar de hemel. Dit symboliseert het opstijgen van de kundalini-energie naar het zesde en zevende chakra. De tong van de man komt los, hij kan weer spreken: eenieder die geraakt wordt door het goddelijke kan niet anders dan erover vertellen. Waar het hart vol van is loopt de mond van over.

De kundalini is geduldig

Wie oog krijgt voor de kundalini-symboliek die in spirituele tradities over de hele wereld is terug te vinden, raakt zo enthousiast dat ook hij of zij, net als ik, niet anders kan dan anderen erover vertellen. “Haal je vingers uit je oren!”, zou ik soms willen roepen tegen mensen die overduidelijk opgesloten zitten in hun ego en alleen maar belang hechten aan materiële zaken. Tegelijkertijd weet ik dat gras niet harder gaat groeien door eraan te trekken. De kundalini wacht geduldig in het bekken van ieder mens. Zij zal ontwaken op het moment dat de tijd er rijp voor is.

Noten:
(1) Gen. 28:10-22
(2) Zie voor een analyse van de volledige droom van Jakob mijn boek Kundalini-ontwaken
(3) Voor meer analyses van de betekenis van sprookjes klik hier
(4) Meer over de Boeddha en de kundalini in mijn boek Kundalini-ontwaken
(5) Meer over de profeet Mohammed in mijn boek Kundalini-ontwaken
(6) Zie mijn boeken Ecce Homo en Kundalini-ontwaken
(7) Marcus 8:23-25
(8) Marcus 7:32-35

Dit artikel is gepubliceerd in Paravisie magazine (okt ’23)
Copyright Anne-Marie Wegh 2023

Deel dit artikel

Anne-Marie is auteur van het boek: Kundalini-ontwaken

Door |2023-10-27T17:36:46+00:00augustus 3rd, 2023|Paravisie|Reacties uitgeschakeld voor Haal die vingers uit je oren!

De weg van meditatie

De weg van meditatie

Het temmen van de wilde olifant

Mindfulness (met aandacht in het hier en nu zijn) en meditatie, zijn ingeburgerde begrippen geworden in onze gehaaste en overprikkelde samenleving. Echter, iedereen die wel eens heeft geprobeerd rust te brengen in een overvolle geest weet dat dit niet zo eenvoudig is. Het boeddhisme vergelijkt dit met het temmen van een wilde olifant. Een zware, maar noodzakelijke klus: een olifant die je niet onder controle hebt, kan veel schade toebrengen.

Het pad van de monnik

De Tibetaanse thangka hiernaast is een beeldend verslag van deze queeste. Rechtsonder op de afbeelding zien we een monnik die met een touw en een haak achter een olifant en een aap aan rent. De olifant staat voor onze geest en de aap staat voor de onhandelbare, geagiteerde natuur van onze gedachtewereld, ook wel genoemd de ‘monkey-mind’. Een aap springt opgewonden van hot naar her en vindt alles interessant. Op de thangka volgt de olifant in eerste instantie niet de monnik, maar de aap. Dit is het beeld van een ongeoefende geest die alle kanten uit gaat, zonder dat je er iets over te zeggen hebt.

Het touw en de haak in de handen van de monnik zijn de traditionele middelen om een wilde olifant te vangen en tot gehoorzaamheid te dwingen. Vertaald naar het temmen van de geest staan deze gereedschappen voor mindfulness en waakzaamheid. Met het touw van mindfulness bindt je de geest vast aan het object van de meditatie, met de corrigerende haak van waakzaamheid zorg je ervoor dat de geest alert en gefocust blijft op het gekozen object.

De wilde olifant wordt met touwen vastgebonden en met een haak tot gehoorzaamheid gedwongen.

Aan het begin van de reis zijn de olifant en de aap zwart van kleur: het bewustzijn en de gedachtewereld van de beginnende mediteerder zijn troebel, vervuild en lethargisch. Gaandeweg verdwijnt de aap en wordt de olifant steeds witter: het beeld van een heldere, zuivere, kalme geest.

De vijf objecten die zich langs de weg bevinden, staan voor de vijf zintuigen, en symboliseren de vijf bronnen van mentale agitatie: smaak (vruchten), aanraking (zijde), geluid (cimbalen), geur (schelp) en zicht (spiegel). Zintuiglijke prikkeling stimuleert verlangens, en deze vormen in het boeddhisme een hindernis op de weg naar verstilling en onthechting.

Nadat de monnik er in is geslaagd om zijn touw vast te maken aan de olifant, voegt zich een konijntje bij het drietal. Dit dier staat voor een subtielere vorm van rusteloosheid die de mediteerder pas bemerkt als hij al enige grip op zijn geest heeft gekregen. Het vuur langs de weg symboliseert de hoeveelheid inspanning die nodig is om de geest onder controle te krijgen. Gaandeweg wordt het steeds makkelijker om de focus vast te houden. Linksboven op de thangka zit de monnik in een grot op een berg en de witte olifant ligt naast hem te rusten. De aap en het konijn zijn definitief weg. Hij verblijft moeiteloos in een staat van gelijkmoedigheid, verstilling en innerlijke vrede.

Uit het hart van de monnik komt een regenboog met drie afbeeldingen die staan voor wat zich afspeelt in zijn innerlijke wereld. Hij kan, rijdend op de olifant, zijn geest verplaatsen waarheen hij maar wil. Het vuur, rechtsboven, en het vlammende zwaard staan voor een nieuw doel in zijn meditaties: het verkrijgen van inzicht in de ware natuur van de werkelijkheid. De vliegende monnik staat voor de extase die hij ervaart.

De moderne mens: vol en vast

De op deze thangka geschetste weg van de monnik naar het nirwana is niet zonder meer van toepassing op de moderne westerse mens. Een monnik leidt een teruggetrokken, eenvoudig bestaan, zonder veel bezittingen, verantwoordelijkheden, stress en zintuigelijke prikkels. Een afbeelding van de weg van de westerse mens naar een verstilde, vredige geest zou aangevuld moeten worden met hindernissen als een kantoorgebouw, collega’s, kinderen, een wasmachine, computer, supermarkt, aanrecht, televisie, radio, stofzuiger, smartphone, drukke wegen en een file, om maar een paar voorbeelden te noemen.

In het Hindoeïsme personifieert de halfgod Hanuman een gezuiverde en verstilde geest (‘monkey-mind’). Hanuman is volledig toegewijd aan het goddelijke echtpaar Rama en Sita, rechtsboven op de afbeelding, die zich bevinden in zijn hart. Zij symboliseren het ‘heilige huwelijk’: het versmelten van het mannelijke en vrouwelijke (de dualiteit) in de mens, een proces dat leidt tot een vereniging met God. Hanuman vertegenwoordigt het succesvol afleggen van de weg naar God via meditatie en mindfulness.

Met onze levensstijl is het helaas geen kwestie van alleen consequent toepassen van meditatie en mindfulness. Daarvoor zitten we te vol en te vast. ’Vol zitten’ wil zeggen: overprikkeld zijn, en vol met gedachten en onrust. Je innerlijke wereld voelt ‘vol’ met alle indrukken en emoties van de dag. Hierdoor is er nauwelijks ruimte voor voelen en weinig momenten van rust in je hoofd.

‘Vast zitten’ wil zeggen dat de levensenergie niet vrij stroomt doordat onverwerkte spanningen en emoties zich hebben vastgezet en blokkades vormen in de meridianen. In eerste instantie ervaar je dit als een vage onrust, veel piekeren, en je voelt je uit balans. Als hier geen verandering in komt, kan dit resulteren in een lichamelijke en geestelijke ‘verstarring’.

In ons zijn voortdurend krachten werkzaam die ons willen terugbrengen naar een staat van heelheid en balans. Dit krachtenveld zet wonden aan tot genezen, zorgt ervoor dat afvalstoffen worden verwijderd uit ons lichaam en dat het fysiologisch evenwicht (homeostase) wordt hersteld.

Ook op het geestelijke niveau zijn deze krachten zijn werkzaam: de emoties en indrukken van de dag worden verwerkt. Het hart wordt geheeld, de geest komt weer tot rust. Deze algehele zuivering en genezing vindt met name ’s nachts plaats, als we slapen en er maar heel weinig energie nodig is om het lichaam te laten functioneren.

Dat we collectief vol en vast zitten komt omdat de hoeveelheid indrukken op een dag groter is dan onze capaciteit om deze te verwerken. En door onze jachtige leefstijl is er onvoldoende rust en ruimte om emoties goed te doorvoelen. Het is vergelijkbaar met onze spijsvertering: alles wat we eten en drinken moet verteerd worden. Zo moet ook alles wat we aan zintuiglijke indrukken ervaren en aan informatie binnen krijgen verwerkt worden.

Alles wat niet verwerkt wordt verdwijnt in het moeras van het onderbewuste, waar het een eigen leven gaat leiden en gaat ‘gisten’, als het ware. Als luchtbellen borrelen de hele dag gedachten en gevoelens op uit dit moeras, schijnbaar uit het niets, en zonder dat we het kunnen stoppen.

Meditatie ondersteunt ons vermogen om te verwerken. Voor een monnik kan dagelijks mediteren voldoende zijn om op de langere termijn steeds leger te worden, maar met onze levensstijl zullen we ook de hoeveelheid indrukken die we binnen krijgen drastisch moeten verminderen. Minder tv kijken, bijvoorbeeld, minder muziek luisteren, niet alles maar lezen wat los en vast zit, meer zwijgen.

Saai? Helemaal niet! Dit is een weg waarbij élke stap die je zet ook al een beloning in zich heeft. Elke keer dat je bewust ervoor kiest om de radio uit te laten, of een gesprek niet te beginnen, ontvang je een moment van vredige stilte. Een moment van verbinding met jezelf.

De witte olifant die naast de monnik ligt te rusten is in feite het beeld van een opgeschoond onderbewuste. Daarom is in deze fase de innerlijke verstilling ook moeiteloos. De monnik hoeft zich niet te concentreren of op een andere wijze in te spannen. Er komen simpelweg geen gedachten meer opborrelen. Zijn hoofd is leeg en zijn hart gaat open. Hij is in het hier en nu met al zijn schoonheid en vreugde.

Dit artikel is gepubliceerd in Paravisie magazine (november ’22)
Copyright Anne-Marie Wegh 2022

Deel dit artikel

Anne-Marie is auteur van het boek: Kundalini-ontwaken

Door |2026-08-25T17:05:10+00:00augustus 11th, 2022|Paravisie|Reacties uitgeschakeld voor De weg van meditatie

Het einde der tijden?

Het einde der tijden?

De vier ruiters van de Apocalyps

Vanaf het moment dat ziekte en oorlog het dagelijks nieuws zijn gaan domineren, klinken er stemmen die roepen dat dit tekenen zijn. Tekenen beschreven in het Bijbelboek Openbaring, met de visioenen van Johannes, dat het einde van de wereld nabij is. De surrealistische beelden van vernietiging en dood die in Openbaring worden geschetst, zijn echter niet van de laatste stuiptrekkingen van onze planeet, maar van een spiritueel ontwaken, waarbij de ‘oude wereld’ van de mens vergaat en plaatsmaakt voor het ‘Nieuwe Jeruzalem’ van God.

De natuurrampen, ziektes, oorlogen en weerzinwekkende monsters in Openbaring staan voor de innerlijke turbulentie en strijd die voorafgaat aan de ultieme mystieke ervaring: de hereniging met onze Schepper. De befaamde vier ruiters van de Apocalyps, die in de visioenen het einde der tijden inluiden, laten zien dat alle aspecten van ons wezen betrokken zijn bij deze innerlijke transformatie.

Het witte paard

Over de eerste ruiter schrijft Johannes:

‘En ik zag en zie, een wit paard, en Hij Die erop zat, had een boog. En Hem was een kroon gegeven en Hij trok uit, overwinnend en om te overwinnen.’

Dit is het beeld van de gezuiverde ziel van de mens die zijn dierlijke driften (het paard) heeft overwonnen (de kroon). Deze symbolische betekenis klinkt ook door in onze bekende uitdrukking de ‘prins op het witte paard’: de ideale man is zuiver (wit) van hart en heeft zijn primitieve driften (het paard) onder controle. De handboog was in de tijd van Christus het wapen waarmee dieren werden bejaagd en gedood.

Het rode paard

De tweede ruiter zit op een rood paard:

‘…en aan hem die erop zat, werd macht gegeven de vrede van de aarde weg te nemen, en te maken dat men elkaar zou afslachten. En hem werd een groot zwaard gegeven.’

Deze ruiter staat voor ons gevoelsleven. Rood is de kleur van de hartstocht, maar ook van woede. Heftige emoties nemen onze innerlijke vrede weg en zijn verantwoordelijk voor bloedige conflicten overal ter wereld.

Het zwarte paard

Daarna verschijnt een zwart paard:

‘…en hij die erop zat, had een weegschaal in zijn hand. En ik hoorde te midden van de vier dieren een stem zeggen: Een maat tarwe voor een penning + en drie maten gerst voor een penning. En breng de olie en de wijn geen schade toe.’

Deze ruiter staat voor onze gedachten. In ons hoofd wordt alles wat de zintuigen ervaren overwogen en afgewogen. In spirituele terminologie: het denken beweegt zich tussen de uitersten van de dualiteit (de weegschaal). En is gericht op geld verdienen. Olie en wijn zijn in de Bijbel metaforen voor het Goddelijke. Iedere mysticus is zich er (pijnlijk) van bewust dat zijn gedachten, die in direct verband staan met zijn emoties, een grote hindernis kunnen vormen om het Goddelijke te ervaren.

Het grauwe paard

Het vierde paard is grauw van kleur:

‘…en die erop zat, zijn naam was de dood, en het rijk van de dood volgde hem. En hun werd macht gegeven over het vierde deel van de aarde om te doden met het zwaard, met honger, met de dood en door de wilde dieren van de aarde.’

Dit is een beschrijving van ons lichaam, het vierde aspect van de mens. Het lichaam wordt geteisterd door honger, dood, verderf, en primitieve driften (de wilde dieren). Grauw is de kleur van een lijk. Het lichaam heeft ons niets te bieden in spiritueel opzicht, zegt het visioen.

Volg je ziel

Nergens in de Bijbel staat dat de wereld zal worden vernietigd door God. Dit zal hooguit een gevolg zijn van onze eigen materialistische, genotzuchtige levenswijze en territoriumdrift. Het boek Openbaring waarschuwt juist niet de ruiters te kronen die verantwoordelijk zijn voor oorlog, lijden en de dood, maar de eerste ruiter, onze ziel, de leiding te laten nemen, en de andere drie te laten volgen.

Dit artikel is gepubliceerd in Paravisie magazine (september ’22)
Copyright Anne-Marie Wegh 2022

Deel dit artikel

Anne-Marie is auteur van het boek: Ecce Homo, de beeldtaal van de Bijbel

Door |2026-08-25T17:05:54+00:00juli 22nd, 2022|Paravisie|Reacties uitgeschakeld voor Het einde der tijden?

De rode olifant met de zeven slurven

De rode olifant met de zeven slurven

De diepere betekenis van mythische dieren

De mens heeft altijd geprobeerd het onbeschrijfelijke in beeldtaal uit te drukken. Het onzichtbare, goddelijke, werd begrijpelijk gemaakt met gebruik van wezens en objecten uit de zichtbare wereld. In heilige geschriften en godenmythes wemelt het van de dieren in allerlei soorten en maten. Ze spelen een heldenrol of ze vormen juist een gevaar. Deze dieren vertegenwoordigen bijna altijd aspecten van onze innerlijke wereld. Inzicht krijgen in waar een dier voor staat kan ons helpen op onze spirituele weg. In dit artikel gaan we kijken wat we kunnen leren van de olifant, de slang en de krokodil!

De slang en de olifant

In ons bekken, bij het heiligbeen, bevindt zich een energiebron van goddelijke oorsprong. Als deze energie ontwaakt, en opstijgt door de wervelkolom, is dit het begin van een spiritueel transformatieproces. De kundalini-shakti, zoals de yogi deze energie noemt, heeft een zuiverende en helende werking.

Een bekend symbool voor deze energie is een slang. Een passend beeld, in meerdere opzichten. Een slang vernieuwt (transformeert) zich door te vervellen. Verder heeft de wervelkolom van de mens, vanaf de zijkant gezien, de S-vorm van een bewegende slang. En het vermogen van veel slangen om zich, vanaf de grond, rechtstandig op te heffen, zal ook een rol hebben gespeeld in het feit dat over de hele wereld de slang is terug te vinden als een metafoor voor een kundalini-ontwaken.

Veel minder bekend bij het grote publiek is de olifant als symbool voor een kundalini-ontwaken. Ook hier zijn een aantal goede redenen voor te bedenken. De kundalini is een enorm krachtige energiebron. Als zij ontwaakt in een onvoorbereide spirituele aspirant, kan dit het ontwrichtende effect hebben op lichaam en geest van een spreekwoordelijke olifant in een porseleinkast. Hoewel verleidelijk, gezien de vooruitzichten van het ervaren van God en het verkrijgen van bovennatuurlijke vermogens, maakt dit de kundalini-energie niet iets om lichtzinnig mee te experimenteren!

Onze anatomie roept associaties op met een slang en een olifant

Als we kijken naar de anatomie van de mens zien we nog een mogelijke verklaring voor de keuze van een olifant als symbool voor de goddelijke energie bij ons heiligbeen: de contouren van het bekken en de wervelkolom lijken sprekend op het hoofd en de slurf van een olifant!

De hindoe-god Ganesha. Op zijn slurf is een drietand afgebeeld. Het flesje dat Ganesha vasthoudt met zijn slurf bevat ‘amrita’: de drank der onsterfelijkheid. Amrita is een metafoor voor de verandering van de hersenvloeistof: onder invloed van de kundalini-energie komen opiaten en hormonen vrij die een Godservaring geven.

Ganesha

Het beeld van een olifant past ook bij de bewustzijnsverruiming die een aspect is van het proces van kundalini-ontwaken. De populaire hindoegod Ganesha kan ons hier alles over vertellen. Volgens de mythes heeft hij namelijk niet altijd een olifantenhoofd gehad. Er zijn verschillende versies van dit verhaal, maar het komt meestal hierop neer: de godin Parvati (een personificatie van de kundalini-shakti) maakt tijdens het baden haar zoon Ganesha uit klei (of zeep) en zet hem op wacht terwijl zij haar bad neemt. Als haar man Shiva thuiskomt en bij de deur wordt tegengehouden door Ganesha wordt hij woedend en onthoofdt de jongen met zijn drietand. Als hij er daarna achter komt dat hij zijn eigen zoon heeft gedood, plaatst hij het hoofd van een olifant op zijn schouders en wekt hem weer tot leven.

Shiva en Parvati staan hier voor de mannelijke en vrouwelijke energieën in de mens die moeten versmelten om de eenheid van het goddelijke (samadhi) te ervaren. Tijdens dit heilige huwelijk ‘sterft’ het ego. Dit is wat de mythe ons vertelt in prachtige symboliek.

Het bad van Parvati symboliseert de zuiverende werking van de kundalini-energie. Parvati maakt tijdens het baden Ganesha uit klei: Ganesha staat voor de nieuwe mens die ontstaat door het zuiveringsproces. Shiva wordt bij thuiskomst niet toegelaten tot zijn vrouw (lees: hij kan zich met haar niet ‘verenigen’) en doodt daarom Ganesha. Dit symboliseert het ego dat moet sterven om het heilige huwelijk te kunnen laten plaatsvinden.

Het hoofd is de zetel van het ego. Onthoofding is een klassieke metafoor voor het afleggen van het ego. De drietand (trishula) waarmee de onthoofding van Ganesha plaatsvindt, staat voor de drie energiebanen die betrokken zijn bij een kundalini-ontwaken: de ida-, pingala- en sushumna–nadi. In de iconografie wordt vaak op het voorhoofd of de slurf van Ganesha een drietand afgebeeld.

Lees meer over de symboliek van onthoofding in het artikel: ‘De spirituele weg van ontlediging’

Bevrijd van het ego ervaart de mens een verruimd bewustzijn. Het olifantenhoofd staat hier symbool voor. Ook de slurf is heel toepasselijk. Een slurf heeft veel weg van een slang, en reikt bij Ganesha van hoofd naar buik, de weg die de kundalini aflegt naar het kruinchakra.

Niet veel mensen zijn zich ervan bewust dat Ganesha staat voor een proces van kundalini-ontwaken. Hij wordt door de hindoes aanbeden als ‘de verwijderaar van alle obstakels’. Dit beschrijft in feite de werking van de kundalini: het verwijderen van energetische blokkades.

Een drietand staat symbool voor de drie energiebanen die betrokken zijn bij een kundalini-ontwaken.

Ganesha

Een veelzeggende illustratie: de slurf van de olifant is verbonden met een opgerolde (kundalini-) slang, via zeven cirkels (de zeven chakra’s)

Rode olifant

Met name op oudere afbeeldingen is Ganesha vaak rood of oranje van kleur. Dit is een verwijzing naar de kleuren van het eerste (rood) en tweede (oranje) chakra. Deze twee chakra’s bevinden zich in het bekkengebied, waar ook de kundalini verblijft.

Alle puzzelstukjes vallen keurig op hun plaats als we kijken naar de oosterse chakraleer. Deze verbindt elk van de zeven hoofdchakra’s met een specifiek dier. Muladhara (het eerste) chakra wordt geassocieerd met de olifant!

Een roodkleurige Ganesha wordt gebaad door zijn ouders Parvati en Shiva (18e eeuwse miniatuur uit Kangra, India)

Een illustratie van muladhara (het eerste) chakra, met Ganesha, Airavata, met zijn zeven slurven, en de godin Shakti, de personificatie van de kundalini-energie.

Airavata

Een andere mythische olifant, Airavata, heeft maar liefst zeven slurven. Deze verwijzen naar de zeven chakra’s die door de kundalini worden gezuiverd en geactiveerd.

Volgens de legende is Airavata geboren uit het ‘karnen van de oceaan van melk’, hetgeen we mogen lezen als een metafoor voor een kundalini-ontwaken. Het reliëf uit het tempelcomplex Swaminarayan Akshardham in New Delhi laat zien hoe dit in z’n werk ging. Een grote slang met zeven koppen zit gedraaid om een berg (de wervelkolom) en wordt heen en weer bewogen door een team van (half-)goden. We zien Airavata bovenop de golven die ontstaan door de het ‘karnen’. Een mythisch beeld dat zich afspeelt in het bekken van de mens bij het ontwaken van de kundalini.

De olifant Airavata op een reliëf uit het tempelcomplex Swaminarayan Akshardham in New Delhi

Gajendra

Een belangrijke spirituele les kunnen we leren van de olifant Gajendra. Volgens de hindoe-legendes werd Gajendra tijdens het baden gebeten door een krokodil, en deze liet hem niet meer los. Aan het einde van zijn krachten (volgens de legende na meer dan duizend jaar) smeekt hij de god Vishnoe om hulp. Als offer houdt hij hierbij een lotus in de lucht. Vishnoe bevrijdt Gajendra door de krokodil te onthoofden met zijn sudharshana chakra, een ronddraaiende discus met scherpe kartels.

De krokodil staat voor onze meest primitieve driften: de impulsen die komen uit het deel van onze hersenen dat ‘reptielenbrein’ wordt genoemd. Deze dierlijke neigingen zijn een hindernis om het goddelijke te verwezenlijken.

De olifant Gajendra wordt bevrijd door de god Vishnoe. De krokodil wordt onthoofd met een sudharshana chakra.

Een standbeeld van Ganesha in Prambanan, Indonesië. Zijn slurf wordt gepoetst door de vele bezoekers. Er wordt gezegd dat het aanraken van de slurf, en daarna dan je voorhoofd (het zesde chakra), je creativiteit zal vergroten.

Inmiddels weten we al voldoende om de rest van de symboliek te kunnen duiden. Het beeld van Gajendra die wordt vastgehouden door de krokodil, betekent dat zolang als wij ons laten leiden door dierlijke neigingen als agressie, egoïsme, hebzucht en jaloezie, zal de kundalini (Gajendra) niet ontwaken en ‘gevangen blijven’ in het bekken (het meer).

De lotus die Gajendra omhoog houdt met zijn slurf, staat voor het omhoog brengen van de kundalini (slurf) naar het kruinchakra (lotus). De sudharshana chakra waarmee de krokodil wordt onthoofd verwijst naar de spiraalbeweging van de zuiverende kundalini.

De god Vishnoe, die Gajendra te hulp komt, vertelt ons dat als we ons richten op spirituele groei, dan staan we er niet alleen voor. We zullen we hulp krijgen vanuit de goddelijke dimensies!

Dit artikel is gepubliceerd in Paravisie magazine (mei ’22)
Copyright Anne-Marie Wegh 2022

Deel dit artikel

Anne-Marie is auteur van het boek: Kundalini-ontwaken

Door |2022-06-05T08:37:07+00:00april 16th, 2022|Paravisie|Reacties uitgeschakeld voor De rode olifant met de zeven slurven

De Alchemie van Liefde

De Alchemie van Liefde

De alchemisten wisten dat de godin Venus de sleutel in handen had tot het innerlijke goud waar ze zo gepassioneerd naar zochten. De liefde als de weg naar het Magnum Opus, naar Godsrealisatie. Een weg met vele hindernissen en valkuilen. Maar dat zal niemand verbazen, dat weet eenieder wiens levenspad zich met Venus heeft gekruist!

Innerlijk transformatieproces

De alchemie is een relatief onbekende spirituele traditie. Het algemene beeld dat men heeft van een alchemist is dat deze zich bezig hield met het veranderen van lood in goud. Echter, voor de meeste alchemisten was dit slechts een metafoor voor een innerlijk transformatieproces dat zij het Magnum Opus (het Grote Werk) noemden.

Zij waren volledig op de hoogte van spirituele kennis die wij als ‘oosters’ beschouwen. Ze wisten dat zich in ons bekken, bij het heiligbeen, een mysterieuze energiebron bevindt, die voor de mens de poort kan openen naar het goddelijke. De yogi noemt haar de kundalini-shakti. De alchemist zag deze transformerende energie als Venus, de godin van de liefde.

Deze associatie is zo vreemd nog niet, want mystici weten: God laat zich ervaren als een brandende, allesverzengende liefde. Een liefde, zo zuiver en overweldigend, dat lichaam en geest van de mens grondig moeten worden voorbereid om hiervoor een kanaal te kunnen zijn. En deze voorbereiding is waar de alchemisten zich in het verborgene mee bezig hielden.

Symbooltaal

Zij moesten hierbij hun kennis verpakken in symbolen en metaforen, want alles wat inging tegen de leer van kerk was strafbaar, en de consequenties waren in die tijd niet misselijk. Excommunicatie (verbanning uit de kerk) was al gauw het gevolg, en in het ergste geval eindigde je in de gevangenis.

Illustratie 1 (rechts) is een voorbeeld van alchemistische symbooltaal. De drie hazen die achtervolgd worden door honden verbeelden de wervelende beweging van de kundalini, vanaf het bekken omhoog naar de kruin. De oren van de hazen vormen een driehoek; het symbool voor vuur. Dit is het (liefdes-)vuur van Venus.

De dubbele cirkel is het alchemistische symbool voor de eenheid van het goddelijke. Deze wordt ervaren als de dualiteit (twee cirkels) versmelt. Deze innerlijke éénwording wordt ook wel het heilige huwelijk genoemd, en is een onderdeel van het proces van kundalini-ontwaken.

In de tekst van het embleem worden de zeven klassieke planeten van ons zonnestelsel genoemd. Deze staan in de alchemie voor de zeven chakra’s die door het kundalini-vuur worden uitgezuiverd en geactiveerd.

1. Uit een alchemistisch manuscript van Basilius Valentinus, 15e eeuw.

De pijl die door het hart gaat is één van de universele symbolen voor de kundalini. Illustratie 2a (linksonder) is het beroemde meesterwerk van Bernini: De extase van de heilige Theresia van Ávila. In haar boek Mijn Leven (1565) beschrijft Theresia het visioen van een engel die haar hart met een gouden lans doorboorde, waarna zij achterbleef ‘vervuld van vurige liefde tot God’.

2a. De extase van Theresia, Bernini, circa 1650.

2b. De extase van Theresia, Heinrich Meyring, 1697.

Dat deze extase een beeldend verslag is van de kundalini-energie, die met volle kracht door het hart van de heilige stroomde, heeft Bernini verwerkt op een wijze die ‘ingewijden’ onmiddellijk herkennen. Met haar linkerhand maakt Theresia het geheime teken van het heilige huwelijk (twee vingers tegen elkaar: 2=1).

Illustratie 2a (rechtsboven) een vergelijkbaar beeld van kunstenaar Heinrich Meyring. Nu maakt de engel het teken van het heilige huwelijk met de hand waarmee hij de pijl vast heeft.

Bernini detail

Heinrich Meyring detail

Venus versus Cupido

Een belangrijke speler in het spanningsveld tussen het aardse en het goddelijke is Cupido, de zoon van Venus. Cupido (Eros bij de Grieken) is de veroorzaker van de erotische verlangens die opgewekt worden door verliefdheid, en deze vormen een valkuil op de weg naar de God. Seksuele activiteit zorgt ervoor dat de kundalini, na haar ontwaken, blijft ‘hangen’ in de buik en niet verder opstijgt naar het hoofd.

Een essentieel onderdeel van het Magnus Opus is ervoor zorgen dat de kundalini-energie niet afvloeit via de buikchakra’s. Een opdracht die aanvoelt als een spirituele spagaat: de liefde tussen twee mensen is een krachtige katalysator in het laten ontwaken van de kundalini/Venus, maar de pijlen van Cupido moeten hierbij worden ontweken. Met andere woorden: seksuele onthouding is een voorwaarde voor Godsrealisatie.

Dit is wat de romantische setting van illustratie 3 (rechts) in beelden duidelijk maakt. De godin Venus zit innig omarmd met de god Mercurius, de Romeinse god met de caduceus: de slangenstaf die het klassieke symbool is voor een kundalini-ontwaken (naast Mercurius in het gras).

Caduceus

Als paar symboliseren Venus en Mercurius op deze afbeelding zowel de liefde als de versmelting van het mannelijke en het vrouwelijke (de dualiteit).

Boven het godenpaar zien we het resultaat van dit heilige huwelijk: een androgyne mens, in de alchemie Rebis genaamd. Rechts op de illustratie zien we Cupido. Hij houdt zijn pijlenkoker, die associaties oproept met een penis, naar beneden gericht. De boodschap van dit embleem: romantiek is bevorderlijk voor het Magnum Opus, als de kleding maar aan blijft…

3. Embleem 38 uit het alchemistische manuscript Atalanta Fugiens, 1617.

Ken Uzelf

Illustratie 4 (hieronder) laat zien dat de energie die door Cupido in de onderbuik wordt opgewekt, naar het hoofd moet worden gebracht. Cupido staat op een weegschaal (de dualiteit): hij personifieert de ‘versmelting’ van de polaire energieën. Hij trekt zichzelf omhoog. Het vuur van de begeerte brandt op zijn hoofd. Deze energie moet omhoog gebracht worden, zegt de kunstenaar. De twee linten naast Cupido staan voor de twee energiebanen die ons verbonden houden met de dualiteit. Deze ida-nadi en pingala-nadi versmelten tijdens het kundalini-proces, ter hoogte van het zesde chakra (illustratie 5). De gekruiste palmtakken verwijzen naar deze versmelting. De inscriptie onder de afbeelding is Nosce te ipsum (‘Ken uzelf’): een uitnodiging om de spirituele weg van de zelfkennis te gaan.

4. Een houten paneel uit de basiliek van Santa Maria Maggiore in Bergamo (1524).

5. Een schematische weergave van de drie energiebanen die betrokken zijn bij een kundalini-ontwaken.

Ook illustratie 6 (hieronder) is beeldtaal voor de sublimatie (omhoog brengen) van de seksuele energieën. Eros zit op de arm van zijn moeder Aphrodite (de godin van de liefde bij de Grieken), ter hoogte van haar hoofd. Onder Eros hangt een koord met een tandwiel eraan. Dit is een metafoor voor de wervelbeweging van de opstijgende kundalini.

Het wiel heeft zes spaken; een verwijzing naar het hexagram (zespuntige ster). Een hexagram is een universeel symbool voor de versmelting van de tegenstellingen (twee driehoeken).

Hexagram

De staf van de oppergod Zeus, zittend naast Aphrodite, is bij zijn bekken geplaatst en heeft aan de bovenkant een dennenappel. Deze staf met spiraalmotief staat voor de wervelkolom met erin de kundalini-energie, die in het hoofd de pijnappelklier (de dennenappel) activeert.

6. Oude vaas met Zeus, Aphrodite en Eros (circa 350-340 v. Chr.)

Veelzeggend is ook illustratie 7 (linksonder). De godin Aphrodite weert de erotische avances van de half-god Pan af met haar sandaal. Ze houdt één hand voor haar kruis. Pan heeft het onderlichaam en de hoorns van een geit. Hij staat voor lust en begeerte. De kunstenaar heeft hem afgebeeld met een erectie. Eros houdt lachend een hoorn van Pan vast: beiden vertegenwoordigen de verlangens van de onderbuik.

7. Marmeren beeld van Aphrodite, Eros en Pan (circa 100 v. Chr.)

8. Venus en Cupido, Benjamin West, 1787.

Illustratie 8 (rechtsboven) is een 18e eeuws schilderij van Venus en Cupido. Twee vingers van Venus – het teken van het heilige huwelijk – liggen op het voorhoofd van Cupido, de plaats waar de seksuele energieën, die hij aanwakkert, naartoe moeten. Ook Cupido maakt het teken van het heilige huwelijk. Zijn hand ligt hierbij op het hart van Venus: de plek waar God zijn woning maakt, als de mens hier klaar voor is.

Wie oog krijgt voor alchemistische symboliek zal deze in vele kunstwerken herkennen. Ook esoterische groeperingen als de Vrijmetselaars en Rozenkruisers – kringen waar kunstenaars zich graag ophielden – wisten over de bron van goddelijke energie in ons bekken.

9. Maria Magdalena in extase, Michelangelo Merisi da Caravaggio, 1606.

De vereniging met God

Illustratie 9 (links) is een schilderij van Caravaggio: Maria Magdalena in extase. De symboliek die hierin is verwerkt is eenvoudig en krachtig. Rood en wit zijn in de alchemie de kleuren van de dualiteit (de koning en de koningin).

De in elkaar gevlochten vingers van Maria symboliseren haar wervelkolom, waarin de liefde van God met volle kracht stroomt. De kunstenaar heeft de versmelting van de dualiteit ook verwerkt in haar armen: ze zijn licht en donker geschilderd. In Maria heeft het heilige huwelijk plaatsgevonden. Zij heeft zichzelf bewaard voor God en is nu één met Hem.

Deel dit artikel

Dit artikel is gepubliceerd in Paravisie magazine (febr ’21). Copyright Anne-Marie Wegh 2021

Anne-Marie heeft het boek geschreven:
Maria Magdalena, auteur van het vierde evangelie

Aanvullende illustraties

Een geliefd thema in de kunst is het moment dat Venus uit de zee omhoog komt: haar geboorte. Deze mythische gebeurtenis heeft zelfs een officiële naam: Venus (of Aphrodite) Anadyomene. De geboorte van de godin van de liefde uit de zee is beeldtaal voor het ontwaken van de kundalini in het bekken.

Om deze diepere betekenis (verhuld) weer te geven, wordt Venus vaak afgebeeld met twee natte strengen haar die zij uitwringt. Deze twee strengen haar staan voor de twee polaire energiebanen die langs de wervelkolom stromen en die versmelten in het hoofd tijdens een kundalini-ontwaken.

Aphrodite Anadyomene, 5e-6e eeuw na Chr., Museum het Louvre. Ook het mannelijke en vrouwelijke zeewezen, naast Aphrodite, staan voor de polaire energiebanen.

Aphrodite Anadyomene, eind 2e eeuw v.Chr., Brooklyn Museum, NY.

Aphrodite Anadyomene, 1e of 2e eeuw na Chr. De godin houdt in plaats van twee strengen haar, de twee uiteinden van haar sjaal vast, hetgeen qua symboliek dezelfde betekenis heeft.

Venus, 2e eeuw v. Chr., Syrië of Palestina.

Rechts: De specifieke wijze waarop de mantel van de engel Gabriël omhoog gehouden wordt door een cherubijntje is een verwijzing naar de Aphrodite Anadyomene. Hiermee wil kunstenaar Lucas van Leyden ons laten weten dat de zwangerschap van Maria, die op dit schilderij wordt aangekondigd, staat voor een kundalini-ontwaken. Met zijn staf wijst de engel naar de wervelkolom van Maria. De sjerp om zijn middel verwijst naar kundalini-symbool de KNOOP VAN ISIS (klik hier).

Aphrodite Anadyomene, circa 1e-2e eeuw, Nationaal Museum, Beiroet.

Venus neemt een bad, mozaïek uit een Romeinse villa, 5e eeuw na Christus, Limassol Museum, Cyprus. De specifieke wijze waarop de godin de strengen haar omhoog houdt verwijst naar de KNOOP VAN ISIS (klik hier), een symbool voor het heilige huwelijk en de activering van de pijnappelklier.

Aphrodite Anadyomene, Aphrodisias Museum, Turkije. De driepuntige staart (onder de schelp) is een verwijzing naar de drie energiebanen die betrokken zijn bij een kundalini-ontwaken. De gekruiste benen verwijzen naar de versmelting (2=1).

De Besnijdenis van Jezus, Tintoretto, 16e eeuw. De omhoog gehouden mantel van de Joodse priester roept associaties op met de geboorte van Venus. De kunstenaar wil hiermee zeggen dat de geboorte van Christus een gevolg is van een kundalini-ontwaken. Lees meer hierover in mijn boek ‘Ecce homo, de beeldtaal van de Bijbel’.

Wie oog krijgt voor de symbooltaal waarmee kunstenaars door de eeuwen heen ‘ketterse’ spirituele kennis hebben gecommuniceerd, ziet in vrijwel alle klassieke kunstwerken verwijzingen naar de diepere betekenis van de geboorte van Venus/Aphrodite terug. Hieronder een aantal voorbeelden.

‘Venus ontwapent Cupido’, Guillaume Seignac, circa 1900. Venus wijst met haar linkerhand naar de wervelkolom van Cupido: de seksuele energieën moeten omhoog gebracht worden naar hart en hoofd.

Cupido, Guillaume Seignac, circa 1900. De uitgestrekte MIDDELVINGER (klik hier) van de vrouw verwijst naar de ontwaakte wervelkolom. De energie van Cupido is naar haar kruinchakra gebracht (de rozenkrans om het hoofd).

De alchemist draagt de kroon van het voltooide Magnum Opus. Hij staat in de schelp van Venus: zij is in hem geboren. Hij is bedekt met vijfbladige ‘Rozen van Venus’: de kundalini-energie stroomt door zijn hele lichaam. Zijn STAF (klik hier) verbeeldt zijn ontwaakte wervelkolom met bovenaan de geactiveerde pijnappelklier. Het heilige huwelijk heeft in hem plaatsgebonden; hij is nu androgyn (hij heeft borsten).

De schelp waarop Aphrodite zit, en boven haar hoofd, heeft de vorm van een driehoek met de punt omhoog, het alchemistische symbool voor (kundalini-)vuur. Met haar beide handen maakt de godin het teken van het heilige huwelijk (2=1) en wijst naar haar hoofd, de plaats waar zij de mens verbindt met God. (Sétif Museum, Algerije)

Aphrodite en Ares verbeelden samen het heilige huwelijk (het samengaan van het mannelijke en het vrouwelijke). Ares (Mars bij de Romeinen) maakt met zijn hand het teken van het heilige huwelijk (2=1). Het doek dat omhoog wordt gehouden verwijst naar de KNOOP VAN ISIS (klik hier), en symboliseert de weg die de kundalini-energie aflegt naar de pijnappelklier. Slechts EEN BEEN (klik hier) van Aphrodite is zichtbaar, ook dit verwijst naar het heilige huwelijk (2=1), net als de gekruiste ketting op haar bovenlichaam. (Fresco uit Pompeii, nu in het Nationaal Archeologisch Museum in Napels)

Venus en cupido, Frans Floris. De vreemde lichaamshouding van Venus, in combinatie met het optillen van een beentje van Cupido, heeft als boodschap dat de energie van Cupido omhoog gebracht moet worden van het bekken naar het hoofd.

Venus and Cupid, Pontormo. De merkwaardige lichaamshoudingen van Cupido en Venus moeten ons vertellen dat de energie van Cupido naar het hoofd gebracht moet worden. Venus wijst met haar linkerhand dat zij een innerlijke ervaring vertegenwoordigen. De versmelting van de mannelijke en vrouwelijke energieën tijdens het HEILIGE HUWELIJK (klik hier) wordt gesymboliseerd door het gezamenlijk vasthouden van de pijl, en door hun gezichten, die één gezicht lijken te vormen. Van zowel Cupido als Venus is slechts EEN BEEN (klik hier) volledig te zien. Ook dit verwijst naar het heilige huwelijk (2=1).

Iconisch is de ‘GEHURKTE VENUS/APHRODITE’.
Deze lichaamshouding weerspiegelt de SPIRAALBEWEGING van een (kundalini-) SLANG vanaf het bekken naar de kruin.

Aphrodite Anadyomene, 1e eeuw v. Chr., Archeologisch Museum van Rhodos.

Gehurkte Aphrodite, 2e eeuw na Christus, Archeologisch Museum van Napels.

Gehurkte Venus, Marcantonio Raimondi, 1506, Museum Boijmans Van Beuningen. De uitgestrekte MIDDELVINGER (klik hier) verwijst naar de ontwaakte wervelkolom.

De vijf wijze en vijf dwaze maagden

De Bijbel sluit zich volledig aan bij het uitgangspunt van de alchemisten.
Een citaat uit mijn boek Kundalini-ontwaken (pagina 153):

Om de kundalini-energie het voorhoofd te laten bereiken zal de spirituele aspirant elk moment opnieuw waakzaam moeten zijn. Waaraan wordt de energie besteed die zich opbouwt in het lichaam? Jezus geeft hierover de prachtige en alleszeggende gelijkenis van de tien meisjes.

Dan zal het Koninkrijk der hemelen gelijk zijn aan tien meisjes, die hun lampen namen en op weg gingen, de bruidegom tegemoet.
Vijf van hen waren wijs en vijf waren dwaas.
Zij die dwaas waren, namen wel hun lampen maar geen olie met zich mee.
De wijzen namen met hun lampen ook olie mee in hun kruikjes.
Toen de bruidegom uitbleef, werden zij allen slaperig en vielen in slaap.
En te middernacht klonk er een geroep: Zie, de bruidegom komt, ga naar buiten, hem tegemoet!
Toen stonden al die meisjes op en maakten hun lampen in orde.
De dwazen zeiden tegen de wijzen: Geef ons van uw olie, want onze lampen gaan uit.
Maar de wijzen antwoordden: In geen geval, anders is er misschien niet genoeg voor ons en u. Ga liever naar de verkopers en koop olie voor uzelf.
Toen zij weggingen om olie te kopen, kwam de bruidegom; en zij die gereed waren, gingen met hem naar binnen naar de bruiloft, en de deur werd gesloten.
Later kwamen ook de andere meisjes, die zeiden: Heer, heer, doe ons open!
Hij antwoordde en zei: Voorwaar, ik zeg u: ik ken u niet.
Wees dan waakzaam, want u weet de dag en ook het uur niet waarop de Zoon des mensen komen zal.
(Matt. 25:1-13)

De meisjes met hun lampen staan voor de eerste vijf chakra’s. Als deze niet genoeg ‘olie’ hebben als de bruidegom (God) komt, zal er geen heilig huwelijk plaatsvinden bij het zesde chakra, waarschuwt Jezus. Interessant is dat het Griekse parthenos inderdaad meisjes kan betekenen, maar in de Bijbel bijna altijd wordt gebruikt voor maagden. Mattheüs gebruikt parthenos bijvoorbeeld ook voor Maria, de moeder van Jezus (Matt. 1:23). Een subtiel advies om de seksuele energie te ‘bewaren’ voor de Goddelijke bruidegom!

De bovenstaande interpretatie van de parabel van de tien maagden is (uiteraard) niet de traditionele exegese. Ook in dit geval kunnen we in de christelijke kunst verborgen symboliek terugvinden die verwijst naar een ‘alchemistische’ uitleg.

Uit de rode en witte kleding van Jezus (de bruidegom) en de ‘wijze maagd’ kunnen we afleiden dat zij staan voor het alchemistische koningspaar. De twee PILAREN (klik hier) naast het bruidspaar staan voor de twee energiebanen die versmelten tijdens het heilige huwelijk. (Baron Ernest Friedrich von Liphart, 1886)

‘De Eerste Dwaze Maagd’, Martin Schongauer, 1470-1490. De lange sjaal staat voor de weg die de kundalini-energie aflegt vanaf bekken naar het hoofd. De KNOOP (klik hier) in de sjaal staat voor de pijnappelklier. De MIDDELVINGER (klik hier) die de maagd uitsteekt (een esoterisch handgebaar) verwijst naar de ontwaakte wervelkolom (het ‘midden’ van het lichaam). De lege olielamp wordt gehouden ter hoogte van het bekken.

Een olielamp wordt gehouden bij het bekken en bij het hoofd van de twee maagden. Dit mogen we zien als een verwijzing naar een kundalini-ontwaken. (De Wijze en Dwaze Maagd, Friedrich Wilhelm von Schadow, 1838-42)

Een bijzondere afbeelding van de kruisiging, met de vijf wijze en vijf dwaze maagden opgesteld als de eerste vijf chakra’s naast het kruis. De fleur-de-lis, bovenaan, is een esoterisch symbool voor de pijnappelklier, die geactiveerd wordt als de kundalini is aangekomen bij het zesde chakra. Maria, de moeder van Jezus, en de apostel Johannes, staan aan weerszijde van het kruis en vertegenwoordigen het bruidspaar (het mannelijke en het vrouwelijke) van het heilige huwelijk. De boodschap van deze illustratie is: als er genoeg ‘olie’ is in de lampen van de vijf maagden/chakra’s, vindt ter hoogte van het zesde chakra zowel het heilige huwelijk als de dood van het ego (de kruisiging) plaats. (Volger van Hans Schilling, 1469)

Lees meer hierover in mijn boek ‘Ecce homo, de beeldtaal van de Bijbel’.

Door |2025-11-01T12:31:14+00:00februari 10th, 2021|Paravisie|Reacties uitgeschakeld voor De Alchemie van Liefde

De spirituele weg van ontlediging

De spirituele weg van ontlediging

De gemiddelde westerse mens zit ‘vol’: vol met gedachten, gevoelens, prikkels, onrust, stress, en vooral ook vol met ego. Wij zijn vol van onszelf. En in wie vol is van zichzelf is geen plaats voor God.

De weg naar God is een weg van leeg worden, in vele opzichten: ontstressen, onthechten, het moeras van het onbewuste droogleggen, en het ‘uitkleden’ van je ego. Alleen naakt kunnen we God zien van aangezicht tot aangezicht.(1)

Meestal wordt het dit proces van ontlediging niet expliciet toegelicht in spirituele tradities, maar worden slechts metaforen gebruikt waaraan de spirituele zoeker zelf geacht wordt een concrete invulling te geven. Voorbeelden hiervan zijn onthoofding, gezichtsbedekking, onzichtbaarheid, en een grote schoonmaak.

Onthoofding

Een prachtig voorbeeld van een onthoofding met een spirituele betekenis is de hindoegod Ganesha. Deze populaire god met het olifantenhoofd belichaamt de verlichte mens. Ganesha wordt volgens de mythes in zijn jonge jaren onthoofd door zijn vader, de god Shiva, tijdens een woede-uitbarsting. Vol berouw plaats deze daarna een olifantenhoofd op de schouders van zijn zoon.

Het hoofd is de zetel van het ego. De spirituele aspirant die bevrijd is van het ego ervaart een geestelijke wedergeboorte. Het olifantenhoofd, met zijn grote oren en hersenen, staat voor de verscherpte zintuigen en het verruimde bewustzijn van deze verlichte mens.

In de hindoe-iconografie ligt vaak een doorkliefde kokosnoot aan de voeten van Ganesha (zie illustratie rechts). Een van de rituelen in het hindoeïsme is het breken van een kokosnoot voor Ganesha. De harige kokosnoot lijkt enigszins op het hoofd van een mens. De achterliggende symboliek van het ritueel is het kraken van de ‘harde noot’ van ons ego voor God.

De hindoe god Ganesha. Slechts één voet rust op de lotus; een verwijzing naar het overstijgen van de dualiteit: hij heeft het goddelijke verwezenlijkt.

David met het hoofd van Goliath.

Een ander voorbeeld is het Bijbelverhaal van de onthoofding van Goliath door de jonge schaapherder David. (2) De enorme reus Goliath staat symbool voor het ego van David dat moet sneuvelen, wil hij koning van Israël (een Bijbelse metafoor voor Godsrealisatie) kunnen worden. Met een steen uit zijn slinger treft David tijdens een tweegevecht zijn tegenstander Goliath precies tegen het voorhoofd; energetisch de plaats in de mens waar het ego sterft, tijdens het proces van spiritueel ontwaken. Daarna onthoofdt hij hem met zijn zwaard.

Gezichtsbedekking

Het laten verdwijnen van een gezicht is ook een vorm van beeldtaal om het verdwijnen van het ego uit te drukken. De profeet Mozes heeft een indrukwekkende ontmoeting met God op een berg (symbool voor bewustzijnsverruiming). Veertig dagen en nachten (symbool voor een periode van transformatie) verblijft hij op de berg. Als hij weer naar beneden komt bedekt hij zijn gezicht met een doek op de momenten dat hij de Israëlieten toespreekt.(4) Met dit beeld willen de Bijbelschrijvers zeggen dat Mozes niet meer spreekt vanuit zijn (verdwenen) ego, maar vanuit een goddelijke bron.

Mozes draagt een sluier

De Bijbelse profeet Elia verbergt zijn gezicht achter zijn mantel

Ook het gezicht van de profeet Elia verdwijnt na een ontmoeting met God op een berg. In een grot, op de top van de berg, voelt Elia eerst een sterke wind voorbijkomen die de bergen splijt en rotsen breekt; daarna volgt een aardbeving en tot slot een vuur. (5) Deze indrukwekkende beelden beschrijven een innerlijke ontlediging: Elia wordt ‘opengebroken’, gezuiverd en getransformeerd.

En na het vuur kwam het suizen van een zachte stilte.
En het gebeurde, toen Elia dat hoorde, dat hij zijn gezicht met zijn mantel omwikkelde, naar buiten ging en in de ingang van de grot bleef staan. En zie, een stem kwam tot hem, die zei: Wat doet u hier, Elia?(6)

Na het natuurgeweld is het stil. Dit is de innerlijke stilte die de mens ervaart na de voltooiing van het proces van ontlediging. Elia wikkelt zijn mantel om zijn gezicht: zijn ego is ‘onzichtbaar’ geworden door het zuiveringsproces. Het is nu volledig transparant, als een schoongewassen raam. Het goddelijke licht kan er ongehinderd doorheen stromen. Net als bij Mozes stelt dit Elia in staat om de stem van God te horen.(7)

Onzichtbaarheid

Onzichtbaarheid is ook een metafoor voor egoloosheid. De Griekse god Hermes bezit een helm die hem onzichtbaar kan maken; de zogenaamde Helm van Hades. Hermes leent zijn helm uit aan Perseus als deze de confrontatie aangaat met de beruchte gorgo Medusa. Perseus wordt op pad gestuurd om het hoofd van Medusa te bemachtigen; een levensgevaarlijke taak want ieder die haar in de ogen kijkt versteent. Door de Helm van Hades lukt het Perseus om Medusa ongezien te benaderen en haar hoofd af te hakken.

Ook deze onthoofding gaat over ontlediging. Medusa heeft slangen op haar hoofd in plaats van haren; dit staat voor ‘giftige’ gedachten die voortkomen uit het ego, en die contact met God in de weg staan.

Verstening is een prachtige metafoor voor de innerlijke wereld van een mens die ‘vast zit’ in zijn verleden: in ingesleten patronen, oude pijn en valse overtuigingen. Het ego is als het ware ‘versteend’. Het is bewegingloos en levenloos.

Medusa door Caravaggio (circa 1600)

Deze mythe gebruikt zowel de metafoor van onzichtbaarheid als die van onthoofding voor haar spirituele boodschap: de noodzaak van ontlediging voor de verwezenlijking van het goddelijke. De vleugels op de Helm van Hades staan voor een bewustzijnsverruiming.

Perseus met het afgehakte hoofd van Medusa (Cellini 1545–54).

Een alchemistische afbeelding van het Magnum Opus (metafoor voor Godsrealisatie). De Helm van Hades maakt het gezicht onzichtbaar. (Uit het alchemistische traktaat Wasserstein der Weysen van Johann Ambrosius Siebmacher, 1619)

Een grote schoonmaak

Ontlediging wordt soms ook verbeeld door een proces van zuivering. Een bekend voorbeeld is de zondvloed van Noach. De enorme watervloed waar mens en dier in omkomen, staat voor het ‘schoonspoelen’ van de spirituele zoeker (Noach). Al het oude (het ‘zondige’) wordt uitgezuiverd. Als het water weer gaat zakken, strandt de ark van Noach op een bergtop (symbool voor een bewustzijnsverruiming).(8)

Noach’s ark strandt op een bergtop: symbool voor een bewustzijnsverruiming

Een tweede voorbeeld is de schoonmaakklus waar de Griekse halfgod Herakles voor komt te staan: het uitmesten van de stallen van koning Augias. Deze taak is de vijfde van de twaalf ‘werken’ (opdrachten) die Herakles in opdracht van koning Eurystheus moet uitvoeren. De twaalf werken staan voor de uitdagingen waarvoor de mens geplaatst wordt die het goddelijke wil verwezenlijken.

Koning Augias bezat 3000 runderen en de stallen waren al 30 jaar niet schoongemaakt. Een gigantische klus dus, die ons moet vertellen dat spirituele ontlediging geen eenvoudig karweitje is. Het getal 3 verwijst naar de drie aspecten van de mens, die allen moeten worden uitgezuiverd: lichaam, hoofd (denken) en hart (gevoel). Deze mythe heeft zijn weg gevonden naar onze spreekwoorden en uitdrukkingen: een ‘Augiasstal’ staat voor een enorme hoeveelheid vuil.

Johannes de Doper

Het ultieme voorbeeld van een mens die erin is geslaagd om zichzelf volkomen te ontledigen, en waarvan dit tot de rest van de wereld is doorgedrongen, is Johannes de Doper.

Johannes wordt gezien als degene die de komst van de Messias eerst voorspelt en vervolgens Jezus als ‘het Lam van God’ herkent bij zijn doop in de Jordaan. Zo wordt hij in de Bijbel gepresenteerd, en Johannes paste daarmee in het verwachtingspatroon van de Joden die er, op basis van de profetieën in het boek Maleachi, van uitgingen dat de komst van de lang verwachte Messias zou worden voorafgegaan door een grote profeet.

Johannes de Doper was echter niet slechts de aankondiger van Jezus. Hij was Jezus. Hij werd een Christos, een gezalfde, na een lang proces van godsrealisatie, een moment dat in alle evangeliën symbolisch wordt weergegeven als de doop van Jezus door Johannes in de Jordaan.

Jezus wijst met twee vingers (2=1) naar Johannes de Doper: Jezus = Johannes. (Basiliek van San Marco, Venetië, 11e-13e eeuw)

Omdat Johannes niet voldeed aan de verwachtingen die de Joden hadden over de Messias, geven de evangelisten hem postuum een nieuwe naam en een nieuwe identiteit, die verwijst naar een figuur uit het Oude Testament: Joshua (Jezus) de zoon van Nun

De evangeliën staan vol met subtiele aanwijzingen die deze stelling onderschrijven. Hiervoor moet je soms wel terug naar de Griekse bronteksten. Ik heb hierover het boek geschreven Johannes de Doper die Jezus de Christus werd. Er is altijd een groep ingewijden geweest die wist van dit grote geheim. Hieronder vind je een aantal schilderijen waarop verhuld is verwerkt dat Johannes de Doper Jezus was. In mijn boek, en op deze webpagina, nog veel meer voorbeelden.

Johannes de Doper wijst met één vinger naar Jezus en met twee vingers naar het lam aan zijn voeten. Zijn handgebaar betekent: Jezus en hij zijn beide het Lam van God. (Lucas Cranach de Jongere, 1553)

Gewoonlijk wijst Johannes de Doper op schilderijen naar Jezus, omdat hij in de Bijbel degene is die Jezus herkent als het Lam van God. Op dit schilderij wijst hij echter naar zichzelf. (Michelino da Besozzo, circa 1420)

De heilige Lucia wijst met twee vingers tegen elkaar (2=1) naar de doopscène met Johannes en Jezus, op de kazuifel van de bisschop. Haar handgebaar betekent Johannes=Jezus. (Amico Aspertini, 1510)

Onthoofding Johannes

Eén van deze aanwijzingen is dat Jezus begint met zijn openbare leven vanaf het moment dat Johannes de Doper wordt onthoofd door koning Herodes:

Toen Jezus gehoord had dat Johannes overgeleverd was, keerde Hij terug naar Galilea… Van toen af begon Jezus te prediken en te zeggen: Bekeer u, want het Koninkrijk der hemelen is nabijgekomen.(9)

Jezus predikt in het bovenstaande citaat met exact dezelfde woorden als Johannes deed. Ook de Doper zegt tegen zijn toehoorders: Bekeer u, want het Koninkrijk der hemelen is nabijgekomen.(10)

Johannes wordt gevangen genomen en onthoofd door Herodes vanwege de kritiek die hij openlijk op hem heeft. Dat deze onthoofding ten diepste een feestelijke gebeurtenis is, wordt onderstreept doordat deze plaatsvindt tijdens de viering van de verjaardag van Herodes. Het Griekse bronwoord voor verjaardag is genesios: geboortedag. De ‘geboorte’ die gevierd wordt is de wedergeboorte van Johannes, die na zijn ‘onthoofding’ nu zijn weg zal vervolgen onder de naam ‘Jezus de Christus’.

Als Herodes enige tijd later hoort over de rondtrekkende Jezus die bijzondere genezingen verricht, legt hij een verband met de dood van Johannes:

En koning Herodes hoorde het (want Zijn Naam was bekend geworden) en zei: Johannes die doopte, is uit de doden opgewekt en daarom zijn die krachten werkzaam in Hem. Anderen zeiden: Hij is Elia; en weer anderen zeiden: Hij is een profeet, of Hij is als een van de profeten. Maar toen Herodes het hoorde, zei hij: Dit is Johannes die ik onthoofd heb; die is uit de doden opgewekt.(11)

Duidelijker kan het bijna niet. Herodes zegt met een verbazingwekkende stelligheid, alsof opstandingen uit de dood aan de lopende band voorkwamen in Judea: Jezus is Johannes die uit de dood is opgewekt.
In de Bijbel wordt de mens die zich volledig met zijn ego identificeert gezien als ‘dood’, in spiritueel opzicht. Met het afleggen van het ego (hoofd) vindt een ‘opstanding uit het dodenrijk’ plaats. De apostel Paulus spoort ons allen hiertoe aan: Ontwaak, u die slaapt, en sta op uit de doden, en Christus zal over u lichten.(12)

Een van de manieren waarop kunstenaars hebben geprobeerd ons te laten weten dat Johannes de Doper Jezus was, is Johannes het uiterlijk van Jezus te geven. Dit beeld is hiervan een voorbeeld. Johannes draagt niet zijn traditionele kamelenharen kleed en hij lijkt op Jezus.

De volheid van God

Na een jarenlang proces van zuivering en ontlediging neemt God zijn intrek in Johannes/Jezus: …in Hem woont heel de volheid van de Godheid lichamelijk.(13) Hij is de ‘volmaakte’ mens. Hij heeft een staat van spirituele heelheid en voltooiing bereikt die de goddelijke dimensies kenmerkt: Weest u dan volmaakt, zoals uw Vader, Die in de hemelen is, volmaakt is.(14)

Het Griekse teleios, uit dit citaat, betekent volmaakt in de zin van: vervolmaakt, voleindigd, volgroeid, voltooid. Deze volmaaktheid verwijst ook naar ‘eenheid’. Johannes/Jezus is innerlijk niet langer verbonden met de dualiteit; het heilige huwelijk van de tegenstellingen heeft in hem plaatsgevonden.

In de Bijbel wordt deze goddelijke eenheid (het samengaan van) ‘de Alfa en de Omega’ genoemd: Ik ben de Alfa, en de Omega, het Begin en het Einde, de Eerste en de Laatste.(15) Alfa en omega zijn respectievelijk de eerste en de laatste letter van het Griekse alfabet. Ze symboliseren in de Bijbel de tegenstellingen (polariteiten) van de schepping.

Het teken van het heilige huwelijk

In de christelijke iconografie wordt Jezus vaak afgebeeld met zijn wijs- en middelvinger opgestoken. Dit handgebaar wordt doorgaans uitgelegd als zijnde zegenend, maar de oorsprong en betekenis ervan zijn onbekend.

Er is door de eeuwen heen altijd een groep ingewijden geweest die wist dat Jezus niet was geboren als de Zoon van God, maar onder de naam Johannes de Doper een spiritueel proces had doorgemaakt. In de iconografie, de kunst, en de vroeg-christelijke catacomben in Rome zien we het bewijs hiervan terug.(16) Het handgebaar van de twee opgestoken vingers drukt de vereniging van de tegenstellingen uit: Jezus heeft ‘van de twee één gemaakt’. In hem heeft het heilige huwelijk plaatsgevonden: de alfa en de omega, het mannelijke en vrouwelijke, de zon en de maan, zijn versmolten tot een eenheid.

Jezus maakt ‘het teken van het heilige huwelijk’. Naast hem staan de Griekse letters Alpha en Omega: deze staan voor de innerlijke polariteiten die zijn versmolten. (Sant Climent de Taüll-kerk, Spanje, circa 1123)

Het heilige huwelijk en een ‘onthoofding’ (het afleggen van de oude mens/het ego) zijn twee met elkaar verbonden aspecten van het proces van spiritueel ontwaken. In veel schilderijen van de onthoofding van Johannes de Doper vinden we ook het (geheime) teken van het heilige huwelijk (2=1) op een of andere manier terug. Vier voorbeelden hieronder.

Andrea Schiavone (16e eeuw)

Johannes lijkt op Jezus in dit schilderij. Antonio Domingo de Sequeira (18e eeuw)

Cesare da Sesto (circa 1515)

Andrea Solario (rond 1500)

Aan de slag

Wat gebeuren moet om God te vinden is terug te vinden in alle belangrijkste religies en spirituele tradities. Spirituele zoekers kunnen dus ophouden met zoeken. Het is een kwestie van aan de slag gaan. De handen uit de mouwen, en beginnen met het uitmesten van je eigen Augiasstal…!

Voetnoten:
(1) 1 Korinthe 13:12
(2) 1 Samuël 16, 17
(3) Voor een uitgebreide analyse van de symboliek in het Bijbelverhaal over het gevecht tussen David en Goliath zie mijn boek Kundalini-ontwaken
(4) Exodus 34:29-35
(5) 1 Koningen 19:9-13
(6) 1 Koningen 19:12-13
(7) Voor een volledige analyse van de ontmoeting die Elia heeft met God op de berg Horeb, zie mijn boek Johannes de Doper die Jezus de Christus werd
(8) Voor een analyse met onderbouwing van de diepere betekenis van het zondvloedverhaal zie mijn boek Kundalini-ontwaken


(9) Matt. 4:12 en 17, zie ook Marcus 1:14-15 en Lucas 3:19-21
(10) Matt. 3:2
(11) Marcus 6:14-16, zie ook Matt. 14:1-3 en Lucas 9:7-9
(12) Efeziërs 5:14
(13) Kol. 2:9-10
(14) Matt. 5:48
(15) Openb. 22:13, zie ook Openb. 1:8
(16) Zie mijn boek Johannes de Doper die Jezus de Christus werd

Dit artikel is gepubliceerd in Paravisie Magazine (jan ’19)
Copyright Anne-Marie Wegh 2019

Deel dit artikel

Anne-Marie Wegh is auteur van het boek:
Johannes de Doper die Jezus de Christus werd

Door |2022-03-13T22:46:26+00:00december 21st, 2018|Paravisie|Reacties uitgeschakeld voor De spirituele weg van ontlediging
Ga naar de bovenkant