4. De Keizer

Het lijkt, wat betekenis betreft, een van de eenvoudigste kaarten van de grote arcana, maar niets is minder waar. Woord en beeld bedriegen hier, want de Keizer van de tarot gaat niet over de keizer…!

Zowel de Keizer als de Keizerin van de 15e eeuwse Visconti-Sforza Tarot is voorzien van een adelaar. Zoals we al zagen bij de bespreking van de Keizerin staat deze koninklijke vogel, in spiritueel opzicht, voor een voltooid proces van godsrealisatie. De plaatsing van de adelaar op de hoed van de Keizer (in plaats van op een schild, zoals bij de Keizerin) bevestigt deze interpretatie. Dit is een verwijzing naar de caduceus: de staf van de god Hermes, het klassieke symbool voor een kundalini-ontwaken.

Caduceus

De caduceus

De twee vleugels bovenaan de caduceus staan voor een bewustzijnsverruiming. De staf zelf heeft dezelfde betekenis als de scepter in de hand van de Keizer: de wervelkolom met erin stromend de goddelijke kundalini. De twee slangen die langs de staf omhoog kronkelen, staan voor de dualiteit die tijdens het proces van ontwaken versmelt tot een eenheid. Op de kaart van de Keizer is dit aspect op subtiele wijze verwerkt in zijn benen. Op één Visconti-kaart zien we de Keizer afgebeeld met gekruiste benen (2=1) en op de andere kaart komt slechts één voet onder zijn gewaad uit. Het thema van de gekruiste benen zal worden overgenomen door de Tarot van Marseille, en door vele andere decks die hierna volgen.

Twee versies van de Visconti Keizer (15e eeuw)

De Boeddha op jongere leeftijd

De Boeddha op jongere leeftijd

De god Ganesha

In het Hindoeïsme worden goden en heiligen afgebeeld met één voet op de grond om tot uitdrukking te brengen dat zij niet (langer) verbonden zijn met de dualiteit, maar geworteld zijn in de goddelijke eenheid.

Ook de zogenaamde ‘rijksappel’ (een bol/globe met een kruis erop) in de hand van de Keizer heeft, net als de scepter, zowel een wereldse als een spirituele betekenis. In de hand van een vorst staat staat de rijksappel voor een heerser (‘bezitter van de wereld’) die het christendom als dominante geloofsleer verspreidt. Esoterisch staat de aardbol met kruis voor het heersen van het spirituele over het materiële; voor meesterschap over het aardse/dierlijke.

De Tarot van Marseille

Bij alle decks die zijn verschenen onder de verzamelnaam ‘Tarot van Marseille’ is de Keizer en profil afgebeeld. Met deze lichaamshouding brengt hij het getal 4, het getal van de aarde, tot uitdrukking. Deze interpretatie wordt bevestigd door het extra getal 4 dat op sommige decks onder het Romeinse cijfer van de kaart (IIII) is geplaatst. De Keizer is de enige Marseille-tarotkaart met een dergelijke dubbele nummering.

Twee versies van de Tarot van Marseille: Jean Noblet (circa 1650) en Jean Dodal, met een extra 4 (1701-1705)

De rijksappel is verplaatst naar de bovenkant van de scepter. Met zijn vrijgekomen hand houdt de Keizer zijn riem vast. Dit symboliseert meesterschap over zijn seksuele impulsen (de energie van de onderbuik): de tarot-Keizer is heer en meester over zijn dierlijke natuur. Het materiële (het getal 4) en het lichamelijke hebben geen vat op hem.

Een ander nieuw en opvallend detail is de rode veer aan de kroon van de Keizer. In combinatie met de overige symboliek is het aannemelijk dat deze veer staat voor een kundalini-ontwaken. Rood is de kleur van het eerste chakra, waar de kundalini verblijft. De veer verwijst naar, en heeft dezelfde symbolische betekenis als, de adelaar op de hoed van de Visconti-Keizer. Het thema van de rode veer zien we ook terug in drie kaarten van de Rider-Waite-Smith Tarot: de Dwaas, de Dood en de Zon.

Een alchemistische illustratie van het Magnum Opus: koning (rood) en koningin (wit) zijn versmolten tot een androgyne figuur (rebis). De strakgetrokken riem om het verder naakte lichaam, en de scepter die geplaatst is in het kruis, symboliseren de sublimatie (geleiding naar de hogere chakra’s) van de seksuele energie.

Oswald Wirth Tarot

Oswald Wirth heeft zijn Keizer op een kubus met een adelaar geplaatst. In de alchemie staat een kubus symbool voor het aardse (de drie dimensies). Zowel de adelaar als het feit dat de Keizer op de kubus zit verwijzen naar zijn meesterschap over het aardse. De lyre op de adelaar is een attribuut van de Griekse zonnegod Apollo; een extra element om ons te bevestigen dat de Keizer staat voor de spirituele aspirant die het goddelijke heeft verwezenlijkt.

De zon en maan op de borst van de Keizer staan voor de dualiteit, die hij heeft overwonnen. De twee energiebanen die langs zijn wervelkolom stromen, en die de energetische blauwdruk vormen voor onze innerlijke dualiteit, zijn versmolten tot een eenheid.

Op de bovenkant van zijn scepter (symbool voor wervelkolom) is een fleur-de-lys, of ‘Franse lelie’, geplaatst; een esoterisch symbool voor de pijnappelklier.

Oswald Wirth Keizer (1889)

Een alchemistische illustratie van het proces van kundalini-ontwaken. De scepter met fleur-de-lys staat symbool voor de wervelkolom met bovenaan de pijnappelklier.

Château des Avenières

De Keizer in de kapel van Château des Avenières is een Egyptische versie van de Oswald Wirth-Keizer. De kubus is aan de voorkant verrijkt met 4 x 4 vierkantjes; een verwijzing naar de 4 elementen. De adelaar is vervangen voor een feniks, net als bij de Keizerin. Een element dat de algehele symboliek van spiritueel ontwaken benadrukt (een adelaar kan nog gezien worden als heraldiek).

De Keizer draagt een zogenaamde Pschent: een dubbele kroon die staat voor de vereniging van de twee deelgebieden Boven-Egypte en Beneden-Egypte. Volgens de geschiedschrijving hebben meerdere farao’s voor de taak gestaan om de twee helften van hun land te verenigen tot één koninkrijk.

Wie zich verdiept in de details van de geschiedenis van Egypte en bekend is met spirituele processen kan zich niet aan de indruk onttrekken dat de verhalen rond Boven- en Beneden-Egypte ook een symbolische laag bevatten. Deze twee rijken zouden ook kunnen staan voor de hogere (goddelijke) en lagere (dierlijke) natuur in de mens. In een kundalini-ontwaken is het de taak van de spirituele aspirant om beide naturen in zichzelf te verenigen. Veel wijst erop dat de innerlijke strijd die hiermee gepaard gaat, wordt verbeeld door de oorlog tussen de twee Egyptische deelgebieden.

Op de onderkant van de kroon zien we een zogenaamde uraeus: een gestileerde, opstaande, Egyptische cobra; symbool voor de ontwaakte kundalini-energie. Op deze plaats in het hoofd – ter hoogte van het zesde chakra – vindt de versmelting van de tegenstellingen plaatsvindt; ook de vereniging van de lagere en hogere natuur.

De Keizer in mozaïek van Château des Avenières (1917)

De Pschent (midden) is samengesteld uit twee kronen: links de godin Wadjet met de rode kroon van Beneden-Egypte en rechts de godin Nekhbet met de witte kroon van Boven-Egypte.

Rider-Waite-Smith Keizer

De RWS-Keizer is gekleed in rood. Dit is, zoals we zagen bij de bespreking van de voorgaande kaart, de Keizerin, een verwijzing naar het alchemistische koningspaar (rode koning en witte koningin) dat versmelt tijdens het Magnum Opus. De bergen op de achtergrond symboliseren een verruimd bewustzijn.

De ramskoppen op de troon hebben een dubbele betekenis. Waar de RWS-Keizerin verbonden is met de vrouwelijke energie van de planeet Venus, is de Keizer verbonden met de mannelijke energie van de planeet Mars. Het zodiac teken voor Mars is Ram.

De ram staat tevens symbool voor de dierlijke natuur die de Keizer heeft overwonnen. Dit wordt duidelijk als we twee andere tarot-Keizers die ook beinvloed zijn door de filosofiën van de occulte groepering The Golden Dawn, ernaast leggen.

Bij de Classic Golden Dawn Tarot ligt één voet van de Keizer op een ram. Bij de Builders of the Adytum Tarot zit de keizer op een kubus met ramskop. Beiden – staan en zitten op iets – symboliseren meesterschap over datgene.

Rider-Waite-Smith Keizer (1909)

Classic Golden Dawn Tarot (2004)

Builders of the Adytum Tarot (circa 1950)

De Classic Golden Dawn-Keizer heeft tevens een scepter met bovenaan een ramskop. De betekenis hiervan is dat de dierlijke energie (van de lagere chakra’s) gesublimeerd is (naar de hogere chakra’s is gebracht).

De scepter van de RWS-Keizer zegt hetzelfde, met andere beelden. De RWS-scepter is een afgeleide van de Ankh, het Egyptishe symbool dat staat voor eeuwig leven. Een Ankh is een gestileerde weergave van de wervelkolom met bovenaan de pijnappelklier, vergelijkbaar met de caduceus. De Ankh-scepter van de RWS-Keizer is bovenop een van de ramskoppen geplaatst. De boodschap hiervan is dat de Keizer de dierlijke energieën van de onderbuik omhoog geleid heeft, via de wervelkolom, naar de pijnappelklier.

De Egyptische god Ptah met een Ankh op een Djed-pilaar (4e-3e eeuw v. Chr.)

Jezus als ‘Koning van het Heelal’, met de duivel, in de vorm van een draak, onder zijn voeten. Beeld en betekenis zijn vergelijkbaar met het ‘spirituele keizerschap’ van tarotkaart nummer 4. Of, in de woorden van Jezus: “Mijn koningschap is niet van deze wereld…” (Joh. 18:36).

Thoth Tarot

De Thoth-Keizer kijkt opzij, naar de Thoth-Keizerin, met wie hij een paar vormt. Beide kaarten hebben een schild met een dubbelkoppige adelaar: het alchemistische symbool voor de versmelting van de tegenstellingen (keizer en keizerin). Naast de Thoth-kaart zien we een bijzondere alchemistische illustratie waarop Jezus, in plaats van gekruisigd, is afgebeeld als dubbelkoppige adelaar…!

De Thoth-Keizer (1969)

Illustratie uit: Buch der Heiligen Dreifaltigkeit (15e eeuw)

Aleister Crowley heeft niet veel christelijke thema’s verwerkt in zijn deck. Rechtsonder op zijn Keizer-kaart zien we één van de uitzonderingen: het zegevierende Lam uit het boek Openbaring, met de visioenen van Johannes. Uit het volgende citaat kunnen we opmaken dat het Bijbelse Lam op deze kaart de tegenhanger is van de seksuele energie waar de ram voor staat:

En ik zag, en zie, het Lam stond op de berg Sion, en bij Hem honderdvierenveertigduizend mensen met op hun voorhoofd de Naam van Zijn Vader geschreven….
4Zij zijn het die niet met vrouwen bevlekt zijn, want zij zijn maagden. Dezen zijn het die het Lam volgen waar Het ook naartoe gaat. Dezen zijn gekocht uit de mensen, als eerstelingen voor God en het Lam.
5En in hun mond is geen leugen gevonden, want zij zijn smetteloos voor de troon van God.
(Openbaring 14:1,4,5)

‘Mensen met op hun voorhoofd de Naam van Zijn Vader geschreven’, zijn degenen die het heilige huwelijk ter hoogte van het zesde chakra hebben voltooid. ‘Zij zijn maagden…’. Duidelijker kan het bijna niet!

Het getal 144.000 is ook betekenisvol. De som van de ‘bloemblaadjes’ van de eerste zes hoofdchakra’s is 144 (4+6+10+12+16+96). Het aantal bloemblaadjes van het zevende chakra is een symbolisch groot getal: 1000. Honderdvierenveertigduizend verwijst naar het volledig geopend zijn van alle chakra’s na een voltooid kundalini-ontwaken.

Volgens Aleister Crowley drukt zijn Keizer met zijn lichaamshouding het alchemistische symbool voor zwavel uit (een driehoek met een kruis eronder). Zwavel is één van de drie primaire elementen die betrokken zijn bij het Magnum Opus.

Een ingekleurde gravure van Giovanni Lacinio, uit 1714, van het Magnum Opus, met veel elementen die we ook terugzien op de diverse Keizer-kaarten door de eeuwen heen. Op de boomstam (wervelkolom) staan de symbolen van de drie primaire alchemistische elementen: zout, zwavel en kwik. De twee leeuwen staan voor de dierlijke energieën die, gesublimeerd, de krachten leveren om het proces van godsrealisatie tot stand te brengen. Boven de leeuwen staan de symbolen voor de vier elementen: vuur, aarde, water, en lucht. De globe met kruis (rijksappel), bovenop de boomstam, staat voor het overwinnen van de materie (vier elementen) en het dierlijke (de leeuwen). De zon en de maan, bovenaan de illustratie, staan voor de dualiteit. Deze zon en maan zijn ook klein afgebeeld in de globe: de dualiteit is versmolten tot een eenheid. De witte adelaar symboliseert het voltooide proces.

Conclusie

De Keizer vormt samen met kaart nummer drie, de Keizerin, het alchemistische paar dat versmelt tijdens het Magnum Opus. Ook staat de tarot-Keizer voor de mens in wie dit heilige huwelijk heeft plaatsgevonden: voor de spirituele aspirant die meesterschap heeft verworven over de materie en zijn dierlijke driften.

Zijn kroon en scepter zijn hem niet komen aanwaaien. Hij heeft hiervoor een langdurig en pijnlijk proces van zuivering en onthechting moeten doorlopen. Op de gravure van Sabine Stuart de Chevalie, uit 1781, zien we deze moeizame weg van de alchemist naar het ‘spirituele keizerschap’ in prachtige beelden.

Ingekleurde gravure van Sabine Stuart de Chevalier uit Discours Philosophique (1781)
De monnikspij van de alchemist staat voor zijn leefwijze. Links zien we hem bedroefd, omdat al zijn inspanningen geen succes lijken te boeken. Zijn enorme boekenkast staat voor de kennis en wijsheid die hij heeft vergaard. Op de achtergrond zien we een doolhof als symbool voor zijn zoektocht in het duister.
Maar dan wordt hij alsnog verrast met een goddelijk bezoek. De vrouw staat voor ‘God de Moeder’ (Sophia, de kundalini, de Shekinah, etc.). De kroon en scepter die zij hem aanbiedt weigert hij impulsief; symbool voor zijn nederigheid en bescheidenheid. De boom met vruchten is een metafoor voor een voltooid kundalini-ontwaken. Op de orgelpijpen achter hem staan de symbolen van de zeven klassieke planeten. Deze staan voor de zeven chakra’s van de alchemist die volledig geactiveerd zijn. In de glazen kolf, links op de voorgrond, (symbool voor de alchemist zelf) zien we de rode koning en witte koningin, die in hem zijn versmolten tot één. Op de rand van de schouw, boven zijn hoofd, staan de symbolen voor de vier elementen: hij heeft de materie overwonnen.

Tarot of the New Vision
(© Lo Scarabeo, 2003)

Dit deck brengt in beeld wat je ziet als je de Rider-Waite kaarten 180 graden draait. De schildpad achter de troon van de Keizer staat voor het geduld en het doorzettingsvermogen die nodig zijn om het spirituele keizerschap te bereiken. Een schildpad die zijn kop en poten naar binnen trekt is tevens een bekende metafoor voor meditatie (het terugtrekken van de vijf zintuigen uit de buitenwereld). Lo Scarabeo voegt hier zelf nog aan toe: ‘een schilpad draagt de last van zijn eigen huis. Dit brengt een verantwoordelijkheid met zich mee.’

The Alice Tarot
(Baba Studios, 2014, eu.baba-store.com)

Dit fabeldier – een griffioen – met het achterlijf van een leeuw en het bovenlijf van een adelaar symboliseert de sublimatie van de dierlijke energieën (transformatie van leeuw naar adelaar). De staart met twee punten verwijst naar het versmelten van de dualiteit tot een eenheid.

LeGrande Circus & Sideshow Tarot
(US Games, 2015)

Een circusdirecteur is heer en meester van ‘de show’ (de illusie van het aardse leven). Met zijn zweep laat hij de dieren doen wat hij wil. De lemniscaat-vorm van de zweep verwijst naar het versmelten van de dualiteit en het eeuwige goddelijke. Rood en wit staan in de alchemie voor de dualiteit (de rode koning versmelt met de witte koningin).

The Raven’s Prophecy Tarot
(Llewellyn, 2015, maggiestiefvater.com)

Een beeld uit de Koning Arthur-legendes. Het zwaard in de steen is een kundalini-metafoor. Wie het lukt om het zwaard uit de steen te trekken (het ontwaken van de kundalini) is de ware koning/keizer.

Dit artikel is gepubliceerd in Paravisie Magazine (juni ’19). Copyright Anne-Marie Wegh 2019

DOWNLOAD ARTIKEL (PDF)

Anne-Marie Wegh

Illustrations from the tarot decks, reproduced by permission of U.S. Games Systems, Inc., Stamford, CT 06902. c. by U.S. Games Systems, Inc. All rights reserved.

Foto’s Châteaux de Avenières: http://hermetism.free.fr/Avenieres

2019-07-03T11:24:25+00:00